ΟΙΣΟΦΑΓΟΣ BARRETT ΚΑΙ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ: ΠΟΣΟ ΣΤΕΝΑ ΣΥΝΔΕΟΝΤΑΙ;

Ο οισοφάγος Barrett δεν είναι μια μεμονωμένη κατάσταση αλλά στην πράξη συνδέεται άμεσα με την παχυσαρκία και σαφώς με τη γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση που αυτή προκαλεί.
Αν το δούμε καθαρά παθοφυσιολογικά, η παχυσαρκία λειτουργεί κατά μία έννοια σαν επιταχυντής σε όλη τη διαδρομή που οδηγεί ακόμη και στον καρκίνο του οισοφάγου. Στο πλαίσιο αυτό ο οισοφάγος Barrett δεν εμφανίζεται τυχαία αφού στους περισσότερες περιπτώσεις, είναι το αποτέλεσμα χρόνιων πιέσεων και μηχανισμών που η παχυσαρκία ενισχύει σημαντικά.

ΟΙΣΟΦΑΓΟΣ BARRETT ΚΑΙ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ: ΠΩΣ ΣΥΝΔΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΓΑΣΤΡΟΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΗΣΗ
Η σχέση είναι πολύ παραγοντική, αλλά ο βασικός κρίκος είναι η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση ΓΟΠ. Η αυξημένη ενδοκοιλιακή πίεση στους παχύσαρκους ασθενείς διευκολύνει την άνοδο του γαστρικού περιεχομένου προς τον οισοφάγο και αυτό δεν είναι απλώς θέμα συμπτωμάτων. Η συνεχής έκθεση του οισοφάγου στο οξύ δημιουργεί φλεγμονή, μικροτραυματισμούς και τελικά μεταπλασία, δηλαδή τον οισοφάγο Barrett.
Πέρα από τη μηχανική πίεση, υπάρχει και μεταβολικός παράγοντας. Ο λιπώδης ιστός δεν είναι αδρανής. Εκκρίνει κυτταροκίνες και προφλεγμονώδεις παράγοντες που ενισχύουν τη φλεγμονώδη διαδικασία και πιθανώς επηρεάζουν την εξέλιξη προς δυσπλασία.
Με λίγα λόγια, η παχυσαρκία αυξάνει την παλινδρόμηση, ενισχύει τη φλεγμονή και δημιουργεί έδαφος για τον οισοφάγο Barrett.

ΟΙΣΟΦΑΓΟΣ BARRETT: ΤΑ ΣΤΑΔΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΜΕΧΡΙ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ
Η εξέλιξη είναι συγκεκριμένη και δεν αλλάζει, απλώς στην παχυσαρκία επιταχύνεται:
Ξεκινάμε από τη γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, που στους παχύσαρκους είναι συχνότερη και πιο έντονη. Στη συνέχεια εμφανίζεται οισοφαγίτιδα, δηλαδή φλεγμονή του βλεννογόνου.
Αν η κατάσταση συνεχιστεί, το επιθήλιο μετατρέπεται σε κυλινδρικό και αυτό είναι ο οισοφάγος Barrett. Από εκεί και πέρα, αν προστεθούν κυτταρικές αλλοιώσεις, μπαίνουμε στο στάδιο της δυσπλασίας οισοφάγου.
Η τελική εξέλιξη εφόσον προχωρήσει κι άλλο , είναι ο καρκίνος οισοφάγου.
Στους παχύσαρκους ασθενείς, αυτό που παρατηρούμε είναι:
• Πιο συχνή εμφάνιση Barrett
• Μεγαλύτερη έκταση της βλάβης
• Αυξημένο ρίσκο εξέλιξης

ΔΥΣΠΛΑΣΙΑ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΟΙΣΟΦΑΓΟ BARRETT
Η δυσπλασία οισοφάγου είναι το σημείο καμπής. Εκεί που η νόσος παύει να είναι στατική και αρχίζει να αποκτά δυναμική προς κακοήθεια.
Στους ασθενείς με παχυσαρκία, η πιθανότητα εμφάνισης δυσπλασίας φαίνεται να είναι αυξημένη. Δεν είναι μόνο η παλινδρόμηση, αλλά και το συνολικό φλεγμονώδες περιβάλλον που επιβαρύνει τα κύτταρα.
Διαχωρίζουμε τη δυσπλασία σε χαμηλόβαθμη και υψηλόβαθμη, αλλά στην πράξη αυτό που έχει σημασία είναι η τάση εξέλιξης. Η υψηλόβαθμη δυσπλασία είναι ουσιαστικά ένα βήμα πριν τον καρκίνο.
Εδώ βεβαίως δεν υπάρχει περιθώριο για αναμονή αλλά χρειάζεται ενεργή αντιμετώπιση και σωστή επιλογή θεραπείας πάντα από τον κατάλληλο ιατρό.

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ: ΧΕΙΡΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ BARRETT ΚΑΙ ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ
Η αντιμετώπιση πρέπει να στοχεύει στη ρίζα του προβλήματος. Και όταν υπάρχει παχυσαρκία, η ρίζα είναι διπλή: η παλινδρόμηση και το αυξημένο σωματικό βάρος.
Η φαρμακευτική αγωγή από μόνη της δεν αρκεί όπως πολλάκις έχουμε αναλύσει. Μπορεί να μειώσει την οξύτητα και να δώσει ανακούφιση σε συμπτώματα, αλλά δεν διορθώνει τη μηχανική αιτία.
Η χειρουργική προσέγγιση έχει ξεκάθαρο πλεονέκτημα και αποτελεί μονόδρομο αν θέλουμε μόνιμη λύση καθώς διορθώνει τη γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, μειώνει δραστικά την έκθεση του οισοφάγου στο οξύ και βελτιώνει την κατάσταση.
Σε ασθενείς με παχυσαρκία, πολλές φορές συνδυάζουμε τη χειρουργική αντιμετώπιση της παλινδρόμησης με βαριατρικές επεμβάσεις καθώς η απώλεια βάρους μειώνει την ενδοκοιλιακή πίεση, βελτιώνει σαφώς την παλινδρόμηση και μειώνει τον συνολικό ογκολογικό κίνδυνο.
Αν θέλουμε να είμαστε ειλικρινείς, το να αφήσεις έναν παχύσαρκο ασθενή μόνο με φάρμακα είναι ημίμετρο.

ΓΙΑΤΙ Ο ΟΙΣΟΦΑΓΟΣ BARRETT ΣΕ ΠΑΧΥΣΑΡΚΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΑΠΑΙΤΕΙ ΠΙΟ ΕΠΙΘΕΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ
Δεν αντιμετωπίζουμε τον ίδιο κίνδυνο σε όλους τους ασθενείς. Η παχυσαρκία είναι αυτή που αλλάζει το προφίλ αφού οι παχύσαρκοι ασθενείς έχουν:
-μεγαλύτερη πιθανότητα επιμονής της παλινδρόμησης
-δυσκολότερο έλεγχο με φαρμακευτική αγωγή
-αυξημένο ρίσκο εξέλιξης σε δυσπλασία και καρκίνο οισοφάγου.
Άρα, η προσέγγιση πρέπει να είναι πιο ενεργητική. Δεν περιμένουμε απλώς να δούμε πώς θα εξελιχθεί.
Σε πολλές περιπτώσεις, η έγκαιρη χειρουργική παρέμβαση αλλάζει ριζικά την πορεία του ασθενούς και αυτό είναι κάτι που δεν θέλουμε να καθυστερούμε.

Ο οισοφάγος Barrett όπως έχουμε ξαναπεί είναι από μόνος του προκαρκινική κατάσταση και όταν συνδυάζεται με παχυσαρκία, ο κίνδυνος γίνεται ακόμα πιο ουσιαστικός.
Δεν σημαίνει βέβαια ότι κάθε ασθενής θα αναπτύξει καρκίνο οισοφάγου.  Σημαίνει όμως ότι οι πιθανότητες αυξάνονται και η εξέλιξη μπορεί να είναι πιο γρήγορη.