Η κήλη λευκής γραμμής (επιγαστρική κήλη) είναι μια κατάσταση που μπορεί να φαίνεται απλή, όμως στην πράξη έχει λεπτομέρειες που αξίζει να γνωρίζεις. Συχνά συγχέεται με τη διάσταση των ορθών κοιλιακών ή με άλλες μορφές κοιλιοκήλης, ενώ στην καθημερινή κλινική πράξη εμφανίζεται με διαφορετικό πρόσωπο σε κάθε άνθρωπο.

Αφορμή για αυτό το άρθρο στάθηκε το σημερινό περιστατικό όπου ανάμεσα στα πολλά χειρουργεία παχυσαρκίας, είχαμε και μια κήλη λευκής γραμμής, μικρή σχετικά σε μέγεθος αλλά με σαφή ενόχληση για τον άνθρωπο που την είχε. Δεν επρόκειτο για παχύσαρκο ασθενή, αλλά για έναν αδύνατο άνθρωπο που όμως ενοχλούνταν από αυτή την προβολή στο πάνω μέρος της κοιλιάς.
Αυτό ακριβώς είναι που κάνει την κήλη λευκής γραμμής και ιδιαίτερη. Δεν είναι πάντα θέμα βάρους, ούτε πάντα θέμα σοβαρής παθολογίας. Είναι όμως θέμα ποιότητας ζωής, εικόνας σώματος και σωστής χειρουργικής προσέγγισης.

ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΚΗΛΗ ΛΕΥΚΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΚΑΙ ΠΩΣ ΕΜΦΑΝΙΖΕΤΑΙ

Η κήλη λευκής γραμμής αφορά το κεντρικό τμήμα της κοιλιάς, εκεί όπου συναντώνται οι απονευρώσεις των κοιλιακών μυών. Στο σημείο αυτό, που ονομάζεται λευκή γραμμή, μπορεί να δημιουργηθεί ένα μικρό άνοιγμα από το οποίο προβάλλει λίπος ή, πιο σπάνια, ενδοκοιλιακό περιεχόμενο.
Στην πράξη, αυτό που βλέπει ο ασθενής είναι μια μικρή προβολή στο πάνω μέρος της κοιλιάς, συνήθως πάνω από τον ομφαλό. Γίνεται πιο εμφανής όταν σηκώνεται από το κρεβάτι, όταν σφίγγει την κοιλιά ή όταν βήχει. Δεν προκαλεί πάντα πόνο, αλλά δημιουργεί ενόχληση ή αίσθημα κάτι προβάλλει.
Πολύ συχνά συνυπάρχει με διάσταση ορθών κοιλιακών. Η διάσταση από μόνη της, ειδικά στο άνω τμήμα της κοιλιάς, δεν αποτελεί μεγάλη παθολογία και δεν δημιουργεί λειτουργικό πρόβλημα. Είναι κυρίως αισθητικό ζήτημα. Όταν όμως συνδυάζεται με κήλη λευκής γραμμής, τότε έχουμε λόγο να αναζητήσουμε θεραπεία.

ΚΗΛΗ ΛΕΥΚΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΓΑΣΤΡΙΚΗ ΚΗΛΗ: ΟΙ ΔΙΑΦΟΡΕΣ

Η επιγαστρική κήλη είναι ουσιαστικά μια μορφή κήλης λευκής γραμμής. Ο όρος χρησιμοποιείται όταν η κήλη εντοπίζεται στο επιγάστριο, δηλαδή στο τμήμα της κοιλιάς ανάμεσα στο στέρνο και τον ομφαλό.
Στην καθημερινή πράξη, οι δύο όροι χρησιμοποιούνται σχεδόν εναλλακτικά. Αυτό που έχει σημασία δεν είναι τόσο η ονομασία, όσο:
• το μέγεθος του ανοίγματος
• το περιεχόμενο της κήλης
• τα συμπτώματα που προκαλεί
• η ενόχληση στην καθημερινότητα
Υπάρχουν άνθρωποι με πολύ μικρή επιγαστρική κήλη που ενοχλούνται έντονα, και άλλοι με μεγαλύτερη που δεν δίνουν σημασία. Γι’ αυτό η απόφαση για θεραπεία δεν βασίζεται μόνο στην εικόνα, αλλά στο σύνολο.
Σε αρκετές περιπτώσεις, η κήλη λευκής γραμμής ανακαλύπτεται τυχαία, είτε σε έναν έλεγχο είτε επειδή ο ίδιος ο άνθρωπος παρατηρεί μια αλλαγή στο σώμα του.

ΚΗΛΗ ΛΕΥΚΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ: ΠΟΤΕ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

Η θεραπεια για την κήλη λευκής γραμμής δεν είναι πάντα επείγουσα, αλλά είναι σχεδόν πάντα χειρουργική. Δεν υπάρχει συντηρητική μέθοδος που να κλείνει το άνοιγμα. Ζώνες και κοιλιακοί ιμάντες απλώς κρύβουν προσωρινά το πρόβλημα.
Η απόφαση για χειρουργείο βασίζεται σε συγκεκριμένα κριτήρια:
• Όταν υπάρχει πόνος ή ενόχληση
• Όταν η προβολή μεγαλώνει με τον χρόνο
• Όταν επηρεάζεται η εικόνα σώματος
• Όταν συνυπάρχει διάσταση κοιλιακών
• Όταν ο ασθενής το επιθυμεί
Στο σημερινό περιστατικό που ανέφερα, δεν υπήρχε λειτουργικό πρόβλημα. Υπήρχε όμως σαφής ενόχληση και επιθυμία για διόρθωση. Αυτό είναι απολύτως σεβαστό και ιατρικά λογικό.
Η σύγχρονη χειρουργική δεν αντιμετωπίζει μόνο το επείγον. Αντιμετωπίζει και το ποιοτικό.

ΚΗΛΗ ΛΕΥΚΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΕΙΟ: ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΛΑΠΑΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

Το χειρουργείο για κήλη λευκής γραμμής σήμερα έχει αλλάξει εντελώς φιλοσοφία. Η λαπαροσκοπική αποκατάσταση επιτρέπει όπως και σε όλες τις κήλες 

• ελάχιστο τραυματισμό
• άριστο αισθητικό αποτέλεσμα
• ταχύτατη ανάρρωση
• ελάχιστο πόνο
Στο συγκεκριμένο χειρουργείο, η αποκατάσταση έγινε λαπαροσκοπικά και ολοκληρώθηκε σε περίπου 20 λεπτά. Δεν υπήρξε τομή στην κοιλιά, μόνο μικρές οπές που πρακτικά δεν θα φαίνονται μετά από λίγο καιρό.
Το πλεονέκτημα της λαπαροσκόπησης δεν είναι μόνο η ταχύτητα. Είναι και η ακρίβεια. Βλέπεις καθαρά το πρόβλημα από μέσα, διορθώνεις ακριβώς αυτό που χρειάζεται και αφήνεις ανέπαφους τους γύρω ιστούς.
Για τον ασθενή, αυτό μεταφράζεται σε γρήγορη επιστροφή στην καθημερινότητα και ένα αποτέλεσμα ποθ δεν θυμίζει σε τίποτα κλασικό ανοιχτό χειρουργείο.

ΚΗΛΗ ΛΕΥΚΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΚΑΙ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ: ΥΠΑΡΧΕΙ ΣΧΕΣΗ;

Στην πράξη, πολλοί άνθρωποι με παχυσαρκία εμφανίζουν κήλη λευκής γραμμής. Η αυξημένη ενδοκοιλιακή πίεση παίζει ρόλο, όπως και η ποιότητα των ιστών.
Ωστόσο, είναι σημαντικό να ξεκαθαρίσουμε κάτι. Η κήλη λευκής γραμμής δεν αφορά μόνο υπέρβαρους ανθρώπους. Το περιστατικό που περιέγραψα ήταν σε έναν αδύνατο ασθενή, χωρίς άλλο επιβαρυντικό παράγοντα.
Αυτό σημαίνει ότι:
• δεν φταίει πάντα το βάρος
• δεν φταίει πάντα η άσκηση ή η έλλειψή της
• δεν φταίει πάντα η εγκυμοσύνη
Η ανατομία και η ποιότητα του συνδετικού ιστού παίζουν καθοριστικό ρόλο. Γι’ αυτό κάθε περίπτωση αξιολογείται ξεχωριστά και δεν μπαίνει σε καλούπια.

ΚΗΛΗ ΛΕΥΚΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ: ΤΙ ΝΑ ΠΕΡΙΜΕΝΕΙ Ο ΑΣΘΕΝΗΣ ΜΕΤΑ

Μετά από μια λαπαροσκοπική αποκατάσταση κήλης λευκής γραμμής, η πορεία είναι ομαλή. Ο ασθενής σηκώνεται την ίδια ημέρα και επιστρέφει στο σπίτι του πολύ σύντομα.
Τι λέω πάντα στους ασθενείς μου:
• ήπια ενόχληση τις πρώτες ημέρες
• αποφυγή έντονης άρσης βάρους για λίγες ημέρες
• επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες και την εργασία γρήγορα
• εξαιρετικό αισθητικό αποτέλεσμα
Το σημαντικότερο είναι ότι το πρόβλημα λύνεται οριστικά. Δεν υπάρχει πια αυτή η προβολή που ενοχλεί, ούτε η αίσθηση ότι κάτι πετάγεται όταν σηκώνεσαι.
Και αυτό, τελικά, είναι ο στόχος κάθε σωστής χειρουργικής πράξης.

ΕΝΕΣΙΜΑ ΦΑΡΜΑΚΑ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ: Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΗ ΜΟΔΑ ΠΟΥ ΟΔΗΓΕΙ ΣΕ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΕΣ ΠΑΓΙΔΕΣ

Ως γενικός χειρουργός με εξειδίκευση στην παχυσαρκία και στη χειρουργική του πεπτικού, συναντώ καθημερινά ανθρώπους που βλέπουν στα ενέσιμα φάρμακα παχυσαρκίας την ελπίδα ότι θα ξεμπερδέψουν εύκολα με τα κιλά. Κι όμως, όσο κι αν αυτά τα σκευάσματα υπόσχονται γρήγορη απώλεια βάρους, η πραγματικότητα είναι πολύ διαφορετική. Ειδικά όταν γίνονται μόδα και χρησιμοποιούνται χωρίς παρακολούθηση, πολύ συχνά οδηγούν στο ακριβώς αντίθετο αποτέλεσμα καθώς γυρνάει μπούμερανγκ.

Έχουμε αναφερθεί ξανά στο θέμα και σε προηγούμενο άρθρο με τίτλο “Φάρμακα & τεχνικές παχυσαρκίας  ο ιδανικός συνδυασμός για τη μόνιμη απώλεια βάρους”  όμως μέσα από αυτό το άρθρο θα εξηγήσουμε τι πραγματικά συμβαίνει, γιατί δεν αποτελούν λύση από μόνα τους, αλλά και πώς μπορούν να ενταχθούν σωστά μέσα σε μια ολοκληρωμένη θεραπευτική στρατηγική.

ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΕΝΕΣΙΜΑ ΦΑΡΜΑΚΑ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ

Τα ενέσιμα φάρμακα παχυσαρκίας όπως το Wegovy, Mounjaro, Ozempic κλπ είναι ουσίες που δρουν κυρίως σε επίπεδο ορμονών και κέντρων κορεσμού, με στόχο να μειώσουν την όρεξη και να βοηθήσουν στην απώλεια βάρους. Κατά βάση χρησιμοποιούνται για ιατρικούς λόγους, όχι για γρήγορη δίαιτα ή για περιστασιακή χρήση.
Παρότι έχουν κλινική αξία, ο τρόπος που παρουσιάζονται στα social media τα μετατρέπει σε “μαγικό ραβδί” κάτι που φυσικά δεν ισχύει.
Όταν προσεγγίζουμε την παχυσαρκία με αυτή τη λογική, το αποτέλεσμα είναι απογοητευτικό.
Τα φάρμακα αυτά δεν σχεδιάστηκαν για να υποκαθιστούν τη σωστή διατροφή. Σχεδιάστηκαν για ανθρώπους που τα χρειάζονται στο πλαίσιο μιας συνολικής αντιμετώπισης, η οποία πάντα περιλαμβάνει αλλαγή συνηθειών και σαφώς ιατρική παρακολούθηση.

ΠΩΣ ΘΕΡΑΠΕΥΕΤΑΙ Η ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΕΝΕΣΙΜΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ

Η παχυσαρκία για αρχή να πούμε ότι δεν θεραπεύεται απλώς κόβοντας το φαγητό ή παίρνοντας μια ένεση. Είναι μια χρόνια πάθηση, πολυπαραγοντική, που απαιτεί συνδυαστική προσέγγιση.
Τα ενέσιμα φάρμακα για αδυνάτισμα μπορούν να έχουν ρόλο, αλλά μόνο επικουρικό. Δηλαδή δίπλα σε άλλες θεραπείες όπως το γαστρικό μανίκι  ή το γαστρικό μπότοξ και όχι ως αυτόνομη λύση. Εκεί είναι το κρίσιμο σημείο που συχνά παραβλέπεται.

Πώς χρησιμοποιούνται σωστά;
• Στο πλαίσιο επικουρικής υποστήριξης μετά από γαστρικό μανίκι για τη σταθεροποίηση βάρους
• Σε ασθενείς που προετοιμάζονται για χειρουργείο με εξαιρετικά μεγάλο BMI ώστε να μειωθεί το προεγχειρητικό ρίσκο
• Μαζί με ενδοσκοπικές τεχνικές, όπως το γαστρικό μπότοξ όπως προαναφέραμε
• Με παράλληλη διατροφική παρακολούθηση και συνειδητοποιημένη αλλαγή συνηθειών (καθημερινή άσκηση και παρακολούθηση διατροφική)
• Υπό στενή ιατρική καθοδήγηση και χωρίς αυθαίρετες δοσολογίες
Όταν η χρήση τους γίνεται έξω από το παραπάνω πλαίσιο, το αποτέλεσμα είναι να παύουν να δρουν και ο ασθενής να καταλήγει με μαθηματική ακρίβεια με περισσότερο βάρος απ’ ό,τι ξεκίνησε.

ΠΟΤΕ ΕΜΦΑΝΙΖΟΝΤΑΙ ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΜΕ ΤΑ ΕΝΕΣΙΜΑ ΦΑΡΜΑΚΑ

Τα προβλήματα ξεκινούν συνήθως λίγους μήνες μετά την έναρξη της ανεξέλεγκτης χρήσης. Στην αρχή ο κόσμος βλέπει γρήγορο αποτέλεσμα, ενθουσιάζεται και πιστεύει ότι βρήκε τον τρόπο. Σταματά τη διατροφή, σταματά την άσκηση, σταματά την προσπάθεια.
Όμως, σε βάθος χρόνου συμβαίνουν τα εξής:
• Το σώμα προσαρμόζεται, ο οργανισμός μαθαίνει το φάρμακο και μειώνεται η δράση του
• Η όρεξη αρχίζει να επιστρέφει
• Δεν υπάρχουν νέες διατροφικές συνήθειες να υποστηρίξουν το αποτέλεσμα
• Η αύξηση του βάρους συμβαίνει γρήγορα και αρκετά απότομα
• Η ψυχολογία του ασθενούς πέφτει και εγκαταλείπει κάθε προσπάθεια
Τα πιο σοκαριστικά περιστατικά είναι εκείνα όπου ο ασθενής όχι μόνο ξαναπαίρνει τα κιλά του, αλλά προσθέτει και περισσότερα. Συχνά μέσα σε λίγους μήνες φτάνει σε βάρος που καθιστά ακόμη και τη χειρουργική αντιμετώπιση πιο δύσκολη από ότι θα ήταν αρχικά.

ΠΟΥ ΟΦΕΙΛΕΤΑΙ ΑΥΤΗ Η ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΗ ΑΥΞΟΜΕΙΩΣΗ ΒΑΡΟΥΣ

Η βασική αιτία είναι ότι τα ενέσιμα φάρμακα παχυσαρκίας δεν αλλάζουν συνήθειες. Μόνο τις καλύπτουν προσωρινά. Αντί να μάθει κανείς να τρέφεται σωστά και να χτίζει νέες συμπεριφορές, απλώς σταματά να πεινά.
Μόλις η δράση του φαρμάκου μειωθεί:
• Η παλιά όρεξη επανέρχεται.
• Ο μεταβολισμός είναι ήδη πιο αργός λόγω ταχείας απώλειας βάρους.
• Η πρόσληψη κιλών είναι ταχύτερη.
• Ο οργανισμός μπαίνει σε φαύλο κύκλο που τελικά οδηγεί σε υπερβάλλον βάρος.
Σε πολλές περιπτώσεις, ο ασθενής καταλήγει εκεί που αρχικά του είχα προτείνει να πάει: στο χειρουργείο. Μόνο που πλέον το χειρουργείο όπως προείπαμε είναι πιο απαιτητικό, γιατί το βάρος έχει αυξηθεί μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα και οι παράγοντες κινδύνου είναι μεγαλύτεροι.

ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΣΤΑΔΙΑ ΤΗΣ ΣΩΣΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΝΕΣΙΜΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ

Για να λειτουργήσουν πραγματικά, πρέπει να ακολουθούνται συγκεκριμένα στάδια. Όχι πρόχειρα, όχι επειδή κάποιος φίλος το πρότεινε και σίγουρα όχι επειδή δουλεύουν σε όλους.

1. ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

Πριν ξεκινήσει κανείς οποιοδήποτε φάρμακο, εξετάζω πάντα:
• Γενική υγεία
• Παθήσεις που επηρεάζουν τον μεταβολισμό
• Προηγούμενες αποτυχημένες προσπάθειες
• Ενδείξεις για χειρουργείο ή ενδοσκοπική επέμβαση όπως το γαστρικό μπότοξ.
Η αξιολόγηση αυτή μας δείχνει αν το άτομο είναι κατάλληλο για φάρμακο και ποια θεραπευτική οδό πρέπει να ακολουθήσουμε.

2. ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΜΕ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟ ΣΤΟΧΟ

Το φάρμακο πρέπει πάντα να έχει συγκεκριμένη λειτουργία, όπως:
• Μείωση προεγχειρητικού βάρους
• Σταθεροποίηση μετά από γαστρικό μανίκι
• Συνεργασία με γαστρικό μπότοξ για καλύτερο αποτέλεσμα
Καμία δόση δεν τροποποιείται χωρίς καθοδήγηση.

3. ΠΑΡΑΛΛΗΛΗ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΣΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ

Εδώ μπαίνει η ουσία:
• Εκπαίδευση σε νέες διατροφικές συνήθειες
• Έλεγχος πείνας, όχι αποκλειστικά από το φάρμακο
• Ενσωμάτωση άσκησης
• Διαχείριση άγχους
Αν δεν γίνουν αυτές οι αλλαγές, το φάρμακο έχει 100% ημερομηνία λήξης.

4. ΣΤΑΔΙΑΚΗ ΔΙΑΚΟΠΗ ΚΑΙ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΒΑΡΟΥΣ

Η διακοπή πρέπει να γίνει με πρόγραμμα, όχι απότομα. Το ζητούμενο είναι ο ασθενής να έχει χτίσει ρουτίνα που θα κρατήσει το βάρος σταθερό. Να έχει εκπαιδευτεί δηλαδή σε νέο τρόπο ζωής.

ΕΝΕΣΙΜΑ ΦΑΡΜΑΚΑ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΚΑΙ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

Πολλές φορές με ρωτάνε: “Γιατρέ, να πάρω φάρμακα ή να κάνω γαστρικό μανίκι;” Η απάντηση είναι ότι τα ενέσιμα φάρμακα δεν αντικαθιστούν επουδενι το χειρουργείο. Μπορούν όμως να λειτουργήσουν σαν εργαλείο πριν ή μετά.
Οι ενδείξεις είναι ξεκάθαρες:
• Σε πολύ υψηλό BMI όπως εξηγήσαμε και παραπάνω, ώστε να γίνει το χειρουργείο πιο ασφαλές
• Μετά από χειρουργική επέμβαση, για σταθεροποίηση
• Σε συνδυασμό με γαστρικό botox όταν υπάρχει βέβαια ανάγκη για ενδοσκοπική λύση σε λίγα κιλά συνήθως όπως συνήθως ενδείκνυται.
Ποτέ όμως δεν είναι η λύση στην παχυσαρκία από μόνα τους. Όπως και να έχει αν σκέφτεσαι ή ήδη χρησιμοποιείς ενέσιμα φάρμακα για αδυνάτισμα, θέλω να θυμάσαι δύο πράγματα:
• Δεν είναι αυτόνομη θεραπεία για την παχυσαρκία.
• Η ανεξέλεγκτη χρήση τους μπορεί να οδηγήσει σε περισσότερο βάρος απ’ ό,τι είχες αρχικά.
Η σωστή λύση είναι εξατομικευμένη, συνδυαστική και πάντα με παρακολούθηση. Δεν υπάρχει μαγικό φάρμακο. Υπάρχει όμως μια ολοκληρωμένη προσέγγιση που, όταν εφαρμόζεται σωστά, προσφέρει πραγματικά και μόνιμα αποτελέσματα.

ΚΥΣΤΗ ΚΟΚΚΥΓΟΣ ΚΑΙ ΣΥΡΙΓΓΙΟ: ΠΩΣ ΕΞΕΛΙΣΣΕΤΑΙ Η ΠΑΘΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΙΟΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΣΥΡΙΓΓΙΟΥ

Όταν συζητάμε για κύστη κόκκυγος και συρίγγιο πρωκτού, αναφερόμαστε σε δύο παθήσεις που, παρότι διαφορετικές, πολλές φορές μπερδεύονται μεταξύ τους ή συνυπάρχουν. Το βλέπω συχνά στην κλινική πράξη: ένας ασθενής έρχεται για ένα σπυρί όπως οι περισσότεροι λένε χαρακτηριστικά ή πρήξιμο χαμηλά στη μέση, και τελικά βρίσκουμε έναν συριγγώδη πόρο που τροφοδοτεί χρόνια φλεγμονή. Στο άρθρο αυτό εξηγούμε με απλά λόγια τι είναι η κύστη, πώς σχετίζεται το συρίγγιο, πότε εμφανίζονται, πού οφείλονται και κυρίως πώς θεραπεύονται οριστικά.

Η ΣΧΕΣΗ ΚΥΣΤΗΣ ΚΟΚΚΥΓΟΣ ΚΑΙ ΣΥΡΙΓΓΙΟΥ

Όταν μιλάμε για κύστη κόκκυγος όπως έχουμε πιο αναλυτικά πει και σε προηγούμενα άρθρα συνήθως εννοούμε μια μικρή κοιλότητα κάτω από το δέρμα, στην περιοχή του κόκκυγα, που δημιουργείται επειδή τρίχες εγκλωβίζονται μέσα στο δέρμα. Εκεί ξεκινάει μια φλεγμονή, η οποία μπορεί να εξελιχθεί σε απόστημα ή να ανοίξει προς τα έξω δημιουργώντας έναν μικρό πόρο. Αυτός ο πόρος ο συριγγώδης πόρος είναι ο λόγος που σε αρκετές περιπτώσεις η κύστη γίνεται χρόνια και ταλαιπωρεί τον ασθενή.
Στην πράξη, η εμφάνιση ενός συριγγίου σημαίνει ότι η κύστη είναι πλέον μια πάθηση με δικά της στάδια και δική της συμπεριφορά. Το συρίγγιο κρατάει ζωντανή τη φλεγμονή λόγω της συνεχούς παγίδευσης μικροβίων και υγρών. Έτσι, ένα αρχικό απόστημα μπορεί να υποτροπιάζει ξανά και ξανά, ειδικά όταν δεν έχει αντιμετωπιστεί σωστά από την αρχή.

Πολλοί ασθενείς μπερδεύουν το συρίγγιο της κύστης κόκκυγος με το συρίγγιο πρωκτού. Παρότι και τα δύο ονομάζονται συρίγγια, η προέλευσή τους και η αντιμετώπισή τους διαφέρουν. Ωστόσο, η φιλοσοφία είναι ίδια: όταν υπάρχει συριγγώδης πόρος, αυτός πρέπει να αντιμετωπιστεί ριζικά, αλλιώς η υποτροπή θεωρείται δεδομένη.

ΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΣΥΡΙΓΓΙΟΥ ΚΥΣΤΗΣ ΚΟΚΚΥΓΟΣ

Το συρίγγιο στην κύστη κόκκυγος είναι ένας μικρός αυλός, ένα “σωληνάκι” κάτω από το δέρμα που ενώνει την εσωτερική φλεγμονώδη κοιλότητα με την επιφάνεια. Ουσιαστικά λειτουργεί σαν μονοπάτι μέσα από το οποίο διαφεύγει πύον ή υγρό. Μπορεί να έχει ένα στόμιο ή πολλαπλά, κάτι που συχνά δείχνει και τη βαρύτητα της πάθησης.
Στα αρχικά στάδια, μπορεί να φαίνεται απλώς σαν ένα μικρό σημείο που βγάζει υγρό. Με τον χρόνο όμως ο πόρος γίνεται πιο βαθύς, με διακλαδώσεις, και έτσι η φλεγμονή απλώνεται. Εκεί είναι που η κύστη γίνεται χρόνια. Ακόμη και αν κλείσει προσωρινά, συνήθως ξανανοίγει όταν συσσωρευτεί πάλι υγρό.
Συχνά, βλέπω συρίγγια που έχουν αναπτυχθεί μετά από επανειλημμένες ρήξεις αποστημάτων. Ο ασθενής μπορεί να είχε πόνο για μέρες, να έσπασε το απόστημα μόνο του, να ένιωσε ανακούφιση και μετά από λίγο καιρό όλα να ξεκινούν από την αρχή. Αυτό είναι το κλασικό μοτίβο.

ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΡΙΓΓΙΟΥ ΚΥΣΤΗΣ ΚΟΚΚΥΓΟΣ

Το συρίγγιο δεν έχει πάντα έντονα συμπτώματα. Αυτό είναι που το κάνει ύπουλο. Πολλές φορές ο ασθενής δεν έχει πόνο, αλλά μια συνεχή έκκριση υγρού που λερώνει τα εσώρουχα και δημιουργεί ενόχληση.

Τα πιο συχνά σημεία που βλέπω είναι:
• Μικρή ποσότητα πύου ή υγρού με δυσάρεστη οσμή
• Πόνος όταν κάθεσαι για ώρα
• Πρήξιμο που εμφανίζεται και εξαφανίζεται
• Ερυθρότητα γύρω από το σημείο
• Σπανιότερα, πυρετός όταν υπάρχει ενεργή φλεγμονή
Ποτέ όμως δεν πρέπει να ξεχνάμε πως κάθε συρίγγιο είναι φλεγμονή που επιμένει. Αν δεν αντιμετωπιστεί, αποκτά παρακλάδια και μετατρέπεται σε μια πολύ πιο δύσκολη κατάσταση.

ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ: ΣΤΟΧΕΥΣΗ ΣΤΟΝ ΣΥΡΙΓΓΩΔΗ ΠΟΡΟ ΤΗΣ ΚΥΣΤΗΣ ΚΟΚΚΥΓΟΣ

Εδώ βρίσκεται όλη η ουσία: το χειρουργείο για κύστη κόκκυγος δεν αφορά μόνο την αφαίρεση της κύστης. Αν υπάρχει συρίγγιο, τότε η οριστική θεραπεία περνάει μέσα από την πλήρη καταστροφή ή εκτομή αυτού του πόρου. Αν αφήσουμε έστω και ένα μικρό τμήμα του, η υποτροπή είναι βέβαια.
Το χειρουργείο που επιλέγουμε σε κάθε περίπτωση προσαρμόζεται στην ανατομία του ασθενούς και στην πολυπλοκότητα του συριγγίου. Κάποιες φορές η λύση είναι μια απλή εκτομή. Άλλες φορές χρειάζεται τεχνική με ελάχιστη απώλεια ιστού, ειδικά σε ασθενείς με αυξημένο βάρος όπου η επούλωση μπορεί να είναι πιο αργή.
Το ζητούμενο όμως είναι πάντα το ίδιο: να αφαιρεθεί πλήρως ο συριγγώδης πόρος χωρίς να τραυματίσουμε άσκοπα την περιοχή.

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΥΣ ΕΚΤΟΜΗΣ Ή ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΣΥΡΙΓΓΙΟΥ

Για να λυθεί οριστικά το πρόβλημα, πρέπει να εντοπίσουμε την πραγματική πηγή της φλεγμονής. Δεν αρκεί να καθαρίσουμε μόνο την κύστη που φαίνεται. Πρέπει να χαρτογραφήσουμε τον πόρο, να δούμε αν υπάρχουν διακλαδώσεις και να αφαιρέσουμε κάθε μέρος του που μπορεί να αναζωπυρώσει τη φλεγμονή.
Στην πράξη αυτό επιτυγχάνεται:
• Με σχολαστική διερεύνηση των στομίων
• Με λεπτομερή αναγνώριση του αυλού
• Με προσεκτική εκτομή χωρίς περιττό τραυματισμό
Αν γίνει σωστά, η πιθανότητα υποτροπής είναι μηδαμινή. Αν όμως παραμείνει νεκρός χώρος ή κρυφή διακλάδωση, η φλεγμονή θα επιστρέψει σίγουρα.

ΥΠΟΤΡΟΠΗ: Ο ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΠΟΥ ΣΥΝΔΕΕΤΑΙ ΜΕ ΤΑ ΣΥΡΙΓΓΙΑ ΤΗΣ ΚΥΣΤΗΣ ΚΟΚΚΥΓΟΣ

Η κύστη κόκκυγος είναι μια από τις πιο επίμονες παθήσεις όταν δεν γίνει σωστή θεραπεία. Ο λόγος; Τα συρίγγια. Είναι ο παράγοντας που καθορίζει αν ο ασθενής θα θεραπευτεί μόνιμα ή αν θα μπαινοβγαίνει σε κύκλους φλεγμονής-ανακούφισης-υποτροπής.

Πότε εμφανίζεται υποτροπή;
• Όταν ο πόρος δεν αφαιρείται πλήρως.
• Όταν υπάρχει κρυμμένη διακλάδωση που δεν εντοπίστηκε.
• Όταν η επούλωση δεν γίνει σωστά λόγω υγρασίας, υπερβολικού ιδρώτα ή κακής υγιεινής.
• Σε άτομα με αυξημένο σωματικό βάρος, λόγω ανατομίας της περιοχής.
Η δική μου προσέγγιση είναι πάντα στοχευμένη: εντοπισμός – εξατομικευμένη τεχνική – πλήρης εκρίζωση. Έτσι περιορίζω στο ελάχιστο την πιθανότητα να ξαναδούμε το πρόβλημα.

Τι είναι, πώς θεραπεύεται, πότε εμφανίζεται, πού οφείλεται, ποια είναι τα στάδια

Για ολοκληρωμένη απάντηση στα βασικά ερωτήματα:

1. Τι είναι;

Η κύστη κόκκυγος είναι μια φλεγμονώδης κοιλότητα που δημιουργείται από εγκλωβισμένες τρίχες. Το συρίγγιο είναι ο πόρος που συνδέει την κύστη με το δέρμα.

2. Πώς θεραπεύεται;

Μόνο με χειρουργική επέμβαση που αφαιρεί πλήρως την κύστη και τον συριγγώδη πόρο. Η συντηρητική θεραπεία δεν δίνει μόνιμη λύση.

3. Πότε εμφανίζεται;

Συνήθως σε νεαρούς ενήλικες, άτομα με έντονη τριχοφυΐα, καθιστική εργασία ή αυξημένο βάρος.

4. Πού οφείλεται;

Σε τριβή και παγίδευση τριχών κάτω από το δέρμα. Το συρίγγιο σχηματίζεται από τη χρόνια φλεγμονή.

5. Ποια είναι τα στάδια;

• Αρχική κύστη (χωρίς συμπτώματα)
• Φλεγμονή – απόστημα
• Ρήξη και δημιουργία συριγγίου
• Χρόνια συριγγώδης μορφή με υποτροπές

ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΥΣΤΗΣ ΚΟΚΚΥΓΟΣ: ΠΩΣ Ο ΕΙΔΙΚΟΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΕΙ ΤΗΝ ΠΑΘΗΣΗ ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΕΙΕΙ ΑΛΛΕΣ ΑΙΤΙΕΣ

Η κύστη κόκκυγος είναι μια πάθηση που έχουμε αναλύσει και σε προηγούμενα άρθρα και ταλαιπωρεί πολύ νέους κυρίως ανθρώπους με επαναλαμβανόμενες φλεγμονές, αποστήματα και συνεχείς υποτροπές. Από την πρώτη κιόλας στιγμή που κάποιος με ρωτά τι ακριβώς είναι, εξηγώ πως πρόκειται για μια χρόνια φλεγμονή στην ιεροκοκκυγική χώρα, η οποία δημιουργεί μικρά συρίγγια, διογκώσεις και πολλές φορές έντονο πόνο. Η νόσος δεν είναι απλώς ένα σπυρί ή μια κύστη, όπως συνήθως ακούω. Έχει στάδια, εξελίσσεται, και εάν δεν αντιμετωπιστεί σωστά, μπορεί να επιμείνει για χρόνια.

Συχνά οι ασθενείς με ρωτούν τι προκαλεί την πάθηση. Η απάντηση δεν είναι απόλυτη, όμως ξέρουμε ότι παίζουν ρόλο παράγοντες όπως τριχοφυΐα, τριβή, ιδρώτας, καθιστική εργασία και μικροτραυματισμοί. Το πότε εμφανίζεται διαφέρει από άτομο σε άτομο, αλλά συνήθως εκδηλώνεται στη νεαρή ενήλικη ηλικία.

Όσον αφορά τα στάδια, ξεκινά από μικρή φλεγμονή, προχωρά σε σχηματισμό συριγγίων και, αν αφεθεί χωρίς σωστή φροντίδα, μπορεί να εξελιχθεί σε χρόνια νόσο με συνεχείς εξάρσεις.
Ο στόχος μου ως χειρουργός είναι πάντα ξεκάθαρος: ακριβής διάγνωση, αποκλεισμός άλλων πιθανών αιτιών και επιλογή της σωστής θεραπείας. Από συντηρητική αντιμετώπιση μέχρι χειρουργείο για κύστη κόκκυγος, κάθε βήμα χρειάζεται προσεκτική εκτίμηση.

Η ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΚΥΣΤΗΣ ΚΟΚΚΥΓΟΣ: ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ ΤΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ.

Προτού αρχίσω οποιαδήποτε συζήτηση για εξετάσεις ή τεχνικές, ξεκινώ πάντα από την κλινική εξέταση. Δεν υπάρχει πιο αξιόπιστος τρόπος για να αναγνωρίσω αν πρόκειται πράγματι για κύστη κόκκυγος. Η εμπειρία παίζει τεράστιο ρόλο εδώ. Ακόμα και μικρές λεπτομέρειες μπορούν να κάνουν τη διαφορά.
Στην εξέταση παρατηρούμε την ύπαρξη διογκώσεων, μικρών οπών, ουλών από παλαιότερες παροχετεύσεις ή σημάδια αποστήματος. Σε αρκετές περιπτώσεις, η περιοχή μπορεί να είναι ήρεμη, χωρίς έντονη φλεγμονή, όμως τα χαρακτηριστικά σημάδια υποδηλώνουν τη διάγνωση.
Εάν υπάρχει οξύ απόστημα, η εικόνα είναι πιο έντονη. Η περιοχή μπορεί να είναι θερμή, επώδυνη και φουσκωμένη. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η διάγνωση είναι σχεδόν άμεση.

Ωστόσο, πρέπει να αποκλείσω άλλες παθήσεις της περιοχής που μοιάζουν με την κύστη κόκκυγος, όπως περιεδρικό συρίγγιο ή δερματίτιδα.
Ένα ακόμη σημείο της εξέτασης που δίνω ιδιαίτερη σημασία είναι η ψηλάφηση. Με απαλές κινήσεις εντοπίζω τυχόν υποδόρια συρίγγια ή κοιλότητες. Αυτές οι λεπτομέρειες επηρεάζουν όχι μόνο τη διάγνωση αλλά και την επιλογή της μεθόδου θεραπείας.

ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΣΗΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΚΥΣΤΗΣ ΚΟΚΚΥΓΟΣ

Όταν μιλάμε για τη διάγνωση μιας κύστης κόκκυγος, υπάρχουν χαρακτηριστικά σημεία που δύσκολα μπορεί κανείς να αγνοήσει. Είναι εκείνες οι ενδείξεις που, ακόμη και πριν αγγίξω την περιοχή, με κάνουν να υποψιαστώ τι συμβαίνει.
Κατ’ αρχάς, οι μικρές οπές στη μέση γραμμή, πάνω από τον κόκκυγα, είναι το πιο διακριτικό σημάδι. Αυτές οι οπές, συχνά αποτέλεσμα εγκλωβισμένων τριχών, οδηγούν στη δημιουργία συριγγίων. Όταν υπάρχουν περισσότερες από μία, υποδηλώνουν χρόνια νόσο με πιθανότητα ύπαρξης δευτερογενών στομίων.

Δεύτερον, ο πόνος είναι ένας οδηγός. Άλλοι το περιγράφουν σαν κάψιμο, άλλοι σαν “μαχαιριά όταν κάθομαι” και αρκετοί σαν ένα ενοχλητικό πρήξιμο που δεν φεύγει. Η ενόχληση επιδεινώνεται με την καθιστή θέση ή την άσκηση.
Τρίτον, η έκκριση υγρού από την περιοχή αποτελεί ένδειξη φλεγμονής ή συριγγίου. Το υγρό μπορεί να είναι διαυγές, θολό ή ακόμα και δύσοσμο, ανάλογα με το στάδιο της νόσου.
Για να βοηθήσω τον ασθενή να κατανοήσει την κατάσταση, συχνά χρησιμοποιώ παραδείγματα και εικόνες. Δεν χρειάζεται περίπλοκη ορολογία. Αυτό που μετράει είναι να φύγει από το ιατρείο έχοντας ξεκάθαρη εικόνα του προβλήματος.

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΓΙΑ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΗΣ ΚΥΣΤΗΣ ΚΟΚΚΥΓΟΣ

Σε αρκετές περιπτώσεις, η κλινική εξέταση είναι αρκετή για να επιβεβαιώσω τη διάγνωση. Ωστόσο, υπάρχουν στιγμές όπου χρειάζεται μια πιο λεπτομερής προσέγγιση. Ιδίως όταν προετοιμάζουμε χειρουργείο για κύστη κόκκυγος, θέλω να γνωρίζω ακριβώς τη διαδρομή των συριγγίων και αν υπάρχουν δευτερεύουσες κοιλότητες που δεν φαίνονται επιφανειακά.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι απεικονιστικές μέθοδοι λειτουργούν σαν χάρτης. Δεν είναι πάντα απαραίτητες, αλλά όταν χρειαστούν, προσφέρουν πολύτιμες πληροφορίες.

Η απεικόνιση δεν αντικαθιστά την εμπειρία ούτε την κλινική εξέταση. Είναι ένα εργαλείο που συμπληρώνει την εικόνα. Πολύ συχνά την προτείνω σε ασθενείς που έχουν υποτροπιάζουσα νόσο, ιδίως όταν έχουν γίνει παλιές επεμβάσεις και δεν είναι ξεκάθαρη η ανατομία της περιοχής.

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΗΜΑΤΟΣ (US) ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΥΣΤΗΣ ΚΟΚΚΥΓΟΣ

Το υπερηχογράφημα είναι η πιο απλή, γρήγορη και ανώδυνη απεικονιστική εξέταση που χρησιμοποιώ για τη χαρτογράφηση μιας κύστης κόκκυγος. Πολλοί ασθενείς εκπλήσσονται όταν συνειδητοποιούν πόσα πράγματα μπορούμε να δούμε με ένα μικρό ματάκι υπερήχου.
Με τον υπέρηχο μπορώ να εντοπίσω:
• την ακριβή πορεία του συριγγίου
• την ύπαρξη δευτερευουσών κοιλοτήτων
• περιοχές με ενεργό φλεγμονή
• υγρά ή αποστήματα που δεν φαίνονται εξωτερικά
Η λεπτομέρεια που προσφέρει είναι συχνά αρκετή ώστε να σχεδιάσουμε με ακρίβεια τη θεραπεία ή την επέμβαση. Ιδίως σε περιπτώσεις όπου το δέρμα φαίνεται σχετικά ησυχο αλλά ο πόνος επιμένει, ο υπέρηχος αποκαλύπτει όσα κρύβονται κάτω από την επιφάνεια.
Δεν απαιτεί κάποια προετοιμασία από τον ασθενή και γίνεται μέσα σε λίγα λεπτά.

Σε συνδυασμό με την κλινική εικόνα, αποτελεί για μένα μια από τις πιο χρήσιμες εξετάσεις στην καθημερινή πράξη.

ΑΞΟΝΙΚΗ & ΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ ΓΙΑ ΚΥΣΤΗ ΚΟΚΚΥΓΟΣ (ΣΠΑΝΙΑ ΧΡΗΣΗ)

Υπάρχουν περιπτώσεις όπου χρειάζεται ακόμη πιο λεπτομερής χαρτογράφηση. Δεν είναι ο κανόνας, αλλά όταν η νόσος είναι πολύπλοκη, έχει επεκταθεί ή υπάρχει υποψία για άλλες παθήσεις, προχωρώ σε αξονική ή μαγνητική τομογραφία.
Η αξονική τομογραφία μπορεί να βοηθήσει όταν υπάρχει εκτεταμένο απόστημα, ενώ η μαγνητική τομογραφία προσφέρει καλύτερη εικόνα μαλακών μορίων και δίνει πληροφορίες για το βάθος της νόσου. Παρόλο που δεν τις χρησιμοποιώ συχνά, σε επιλεγμένες περιπτώσεις είναι καθοριστικές για να αποφύγουμε εκπλήξεις στη διάρκεια του χειρουργείου.

Παραδείγματα περιστατικών όπου μπορεί να χρειαστεί ΜΤ ή CT:
• πολλαπλές υποτροπές μετά από παλιές επεμβάσεις
• εκτεταμένα συρίγγια που κατευθύνονται πλάγια
• αμφιβολία αν πρόκειται όντως για κύστη κόκκυγος ή άλλη πάθηση
• χρόνια φλεγμονή που δεν αντιστοιχεί στην κλινική εικόνα
Δεν είναι εξετάσεις που ζητώ συχνά σαφώς . Όμως όταν τις χρειαστώ, μου προσφέρουν την πλήρη εικόνα για να έχω ένα ασφαλές και καθαρό πλάνο αντιμετώπισης.

ΤΙ ΕΙΝΑΙ, ΠΩΣ ΘΕΡΑΠΕΥΕΤΑΙ, ΠΟΤΕ ΕΜΦΑΝΙΖΕΤΑΙ, ΠΟΥ ΟΦΕΙΛΕΤΑΙ ΚΑΙ ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΣΤΑΔΙΑ ΤΗΣ ΚΥΣΤΗΣ ΚΟΚΚΥΓΟΣ

Για να έχεις μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα, συνοψίζω με απλά λόγια τα βασικά ερωτήματα που ακούω καθημερινά στο ιατρείο:

Τι είναι η κύστη κόκκυγος;

Είναι μια χρόνια φλεγμονή στην περιοχή του κόκκυγα που προκαλείται κυρίως από τρίχες που εγκλωβίζονται κάτω από το δέρμα. Με τον καιρό δημιουργεί συρίγγια, φλεγμονές, διόγκωση και συχνά επαναλαμβανόμενα αποστήματα.

Πώς θεραπεύεται η κύστη κόκκυγος;

Η αντιμετώπιση εξαρτάται από το στάδιο. Η οξεία φάση με απόστημα χρειάζεται διάνοιξη και παροχέτευση. Η χρόνια κατάσταση αντιμετωπίζεται χειρουργικά, με σύγχρονες τεχνικές που προσφέρουν άμεση επιστροφή στην καθημερινότητα και χαμηλά ποσοστά υποτροπών.
Οι πιο συχνές μέθοδοι:
• ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές laser
• καθαρισμός συριγγίου
• κλασικές τεχνικές ανοιχτής εκτομής (λιγότερο πλέον)
Ως χειρουργός, επιλέγω πάντα την πιο απλή, αναίμακτη και αποτελεσματική μέθοδο, ανάλογα με τη μορφή της νόσου.

Πότε εμφανίζεται η κύστη κόκκυγος;

Συνήθως σε ηλικίες 16–40 ετών, με έξαρση σε άτομα που κάθονται πολλές ώρες, π.χ. οδηγοί, μαθητές, φοιτητές, άτομα που εργάζονται στον υπολογιστή επί ώρες.

Πού οφείλεται;

Παίζουν ρόλο:
• τριχοφυΐα και τρίχες που εισχωρούν στο δέρμα
• τριβή λόγω καθιστικής στάσης
• υγρασία και ιδρώτας
• μικροτραυματισμοί
• γενετική προδιάθεση

Ποια είναι τα στάδια;

• Αρχική φλεγμονή χωρίς έντονα συμπτώματα
• Δημιουργία συριγγίων και μικρών στομίων
• Υποτροπιάζουσες κρίσεις με πόνο και έκκριση
• Απόστημα (οξεία φάση)
• Χρόνια νόσος, που συχνά οδηγεί στο χειρουργείο

Η διάγνωση της κύστης κόκκυγος είναι μια διαδικασία που βασίζεται κυρίως στην εμπειρία και την προσεκτική κλινική εξέταση. Με τη σωστή αξιολόγηση και τις κατάλληλες απεικονιστικές μεθόδους όταν χρειάζονται, μπορώ να χαρτογραφήσω τη νόσο με ακρίβεια και να επιλέξω την ιδανική θεραπεία για κάθε ασθενή. Στόχος μου είναι πάντα η οριστική λύση, με όσο το δυνατόν λιγότερη ταλαιπωρία και το μικρότερο ποσοστό υποτροπών.