ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΥΠΟΥ 2: ΜΙΑ ΣΤΕΝΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΗ ΣΧΕΣΗ

Η παχυσαρκία αποτελεί αν όχι τον σημαντικότερο-έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες που οδηγούν στην εμφάνιση σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, μια νόσο που τα τελευταία χρόνια είναι ευρέως γνωστό ότι εξελίσσεται σε παγκόσμια επιδημία. Αν το δούμε κλινικά, θα διαπιστώσουμε ότι οι δύο αυτές καταστάσεις δεν είναι απλώς συχνά συνυπάρχουσες αλλά συνδέονται απόλυτα μέσω πολύπλοκων μεταβολικών μηχανισμών που επηρεάζουν την ινσουλίνη, τον μεταβολισμό γλυκόζης και την ορμονική ισορροπία.

Ως χειρουργός παχυσαρκίας, αντιμετωπίζω όπως είναι αναμενόμενο καθημερινά δεκάδες ανθρώπους που δεν παλεύουν μόνο με το  βάρος, αλλά και με τις επιπλοκές που αυτό προκαλεί στον οργανισμό και κ σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 είναι όπως προείπαμε ίσως η πιο χαρακτηριστική από αυτές. Και δεν πρόκειται απλώς για μια διαταραχή του σακχάρου αλλά γiα μια συστηματική νόσο που επηρεάζει καρδιά, αγγεία, νεφρά και νευρικό σύστημα.

ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΥΠΟΥ 2: ΠΩΣ ΣΥΝΔΕΟΝΤΑΙ

Η σχέση μεταξύ παχυσαρκίας και σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 βασίζεται κυρίως σε ένα φαινόμενο που λίγο πολύ όλοι κάποια στιγμή έχουν ακούσει και ονομάζεται αντίσταση στην ινσουλίνη. Με πολύ απλά λόγια, τα κύτταρα του σώματος σταδιακά σταματούν να ανταποκρίνονται αποτελεσματικά στην ινσουλίνη, την ορμόνη που ρυθμίζει τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα.
Όταν υπάρχει αυξημένος λιπώδης ιστός – ιδιαίτερα στην κοιλιακή χώρα – το σώμα απελευθερώνει ουσίες που προκαλούν φλεγμονή και μεταβολικές διαταραχές. Αυτές οι ουσίες επηρεάζουν τη λειτουργία της ινσουλίνης και οδηγούν σταδιακά σε αύξηση του σακχάρου στο αίμα.
Με την πάροδο του χρόνου, το πάγκρεας προσπαθεί να αντισταθμίσει την κατάσταση παράγοντας περισσότερη ινσουλίνη. Κάποια στιγμή όμως εξαντλείται και τότε εμφανίζεται ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2.

Δεν είναι τυχαίο ότι πάνω από το 80% των ασθενών με διαβήτη τύπου 2 έχουν αυξημένο σωματικό βάρος, η κοιλιακή παχυσαρκία (η αλλιώς κεντρική παχυσαρκία) θεωρείται βασικός παράγοντας κινδύνου και η απώλεια βάρους μπορεί να βελτιώσει σημαντικά τον γλυκαιμικό έλεγχο. Με άλλα λόγια, η παχυσαρκία δεν είναι απλώς ένας συνοδός παράγοντας αλλά αποτελεί τη βασική αιτία.

ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ

Η παχυσαρκία δεν επηρεάζει μόνο τα επίπεδα σακχάρου. Στην πραγματικότητα αποτελεί κεντρικό στοιχείο του λεγόμενου μεταβολικού συνδρόμου , μιας κατάστασης που αυξάνει σημαντικά τον καρδιαγγειακό κίνδυνο.
Όταν το σώμα συσσωρεύει υπερβολικό λίπος, ενεργοποιούνται πολλαπλοί μηχανισμοί που επηρεάζουν το σύνολο του οργανισμού. Το λίπος δεν είναι απλώς αποθήκη ενέργειας αλλά λειτουργεί ως ενεργό ενδοκρινικό όργανο που παράγει ορμόνες και φλεγμονώδεις ουσίες και αυτό πρακτικά οδηγεί σε έναν συνδυασμό προβλημάτων όπως:
• αυξημένη αρτηριακή πίεση
• δυσλιπιδαιμία (αυξημένη χοληστερόλη και τριγλυκερίδια)
• αντίσταση στην ινσουλίνη
• σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2
Το αποτέλεσμα είναι ότι ο οργανισμός βρίσκεται σε μια κατάσταση χρόνιας μεταβολικής επιβάρυνσης και δε μιλάμε απλώς για επιπλέον κιλά, αλλά για μια σύνθετη παθολογική κατάσταση που επηρεάζει κάθε σύστημα του σώματος.

ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΥ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ

Σε αρκετές περιπτώσεις, η αλλαγή τρόπου ζωής και η φαρμακευτική αγωγή δεν επαρκούν για τη μακροχρόνια αντιμετώπιση της παχυσαρκίας και του διαβήτη. Εκεί ακριβώς έρχεται ο χειρουργός παχυσαρκίας.
Η βαριατρικη χειρουργική δε στοχεύει μόνο στη μείωση του σωματικού βάρους αλλά επιδρά άμεσα στους ορμονικούς μηχανισμούς που ρυθμίζουν την πείνα, τον κορεσμό και τον μεταβολισμό της γλυκόζης.
Μετά από επεμβάσεις παχυσαρκίας με ναυαρχίδα το γαστρικό μανίκι , αλλά και το γαστρικό bypass (SASI) παρατηρείται συχνά εντυπωσιακή βελτίωση, ακόμη και πλήρης ύφεση του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 και αυτό συμβαίνει πριν ακόμη ο ασθενής χάσει σημαντικό βάρος, γεγονός που δείχνει ότι οι ορμονικές αλλαγές παίζουν καθοριστικό ρόλο.
Η επιλογή της κατάλληλης επέμβασης γίνεται εξατομικευμένα, λαμβάνοντας υπόψη τον δείκτη μάζας σώματος, τη διάρκεια του διαβήτη και σαφώς τη συνολική υγεία του ασθενούς.

ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2

Η αντιμετώπιση της παχυσαρκίας αποτελεί τον  βασικό πυλώνα στη θεραπεία του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2.
Ακόμη και μια σχετικά μικρή απώλεια βάρους μπορεί να βελτιώσει σημαντικά τον μεταβολισμό της γλυκόζης. Υπάρχουν αμέτρητες επιστημονικές μελέτες που δείχνουν  ότι ακόμη και η μείωση του σωματικού βάρους κατά 5–10% μπορεί να οδηγήσει σε ουσιαστική βελτίωση του γλυκαιμικού ελέγχου.

ΓΙΑΤΙ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΕΙΝΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΤΙΚΗ

Η παχυσαρκία εξελίσσεται συνήθως σταδιακά, αλλά οι συνέπειες της όπως αναπτύξαμε παραπάνω μπορεί να είναι ιδιαίτερα σοβαρές αν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα και αυτό διότι οσο περισσότερο διαρκεί η μεταβολική επιβάρυνση, τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα εμφάνισης μόνιμων βλαβών.
Ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, για παράδειγμα, μπορεί να προκαλέσει επιπλοκές όπως:
• καρδιαγγειακή νόσο
• νεφρική ανεπάρκεια
• διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια
• νευροπάθεια
Γι’ αυτό η έγκαιρη παρέμβαση είναι κρίσιμη. Όσο νωρίτερα αντιμετωπιστεί η παχυσαρκία, τόσο μεγαλύτερες είναι οι πιθανότητες να προληφθούν ή ακόμη και να αναστραφούν ορισμένες από αυτές τις επιπλοκές.
Στην πράξη εδώ φυσικά καταλαβαίνουμε όλοι πως ο στόχος δεν είναι απλώς η απώλεια κιλών αλλά η αποκατάσταση της μεταβολικής ισορροπίας και η βελτίωση της συνολικής υγείας.

ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ

Πέρα βέβαια από τις σοβαρές καθαρά ιατρικές συνέπειες, η παχυσαρκία επηρεάζει πολύ γενικώς την καθημερινότητα του ανθρώπου. Η κόπωση, οι μυοσκελετικοί πόνοι και οι περιορισμοί στη σωματική δραστηριότητα είναι συχνά προβλήματα που επηρεάζουν την ποιότητα ζωής και όταν δε, συνυπάρχει και σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, η επιβάρυνση γίνεται ακόμη μεγαλύτερη γι αυτό και οι ασθενείς καλούνται να διαχειριστούν φάρμακα, διατροφικούς περιορισμούς ενώ ζουν με τον συνεχή φόβο των επιπλοκών.
Η παχυσαρκία και ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 δεν είναι μια αναπόφευκτη πορεία. Με τη σωστή καθοδήγηση και την κατάλληλη θεραπευτική στρατηγική, η κατάσταση μπορεί να αλλάξει ουσιαστικά.