ΠΑΓΚΡΕΑΤΙΤΙΔΑ: ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ, ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

ΠΑΓΚΡΕΑΤΙΤΙΔΑ: ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΠΡΟΣΟΧΗ

Η παγκρεατιτιδα είναι μια φλεγμονώδης κατάσταση του παγκρέατος που μπορεί να εμφανιστεί αιφνίδια ή να εξελιχθεί σταδιακά με την πάροδο του χρόνου. Το πάγκρεας αποτελεί ένα ιδιαίτερα σημαντικό όργανο του πεπτικού συστήματος, καθώς συμμετέχει τόσο στην πέψη των τροφών όσο και στη ρύθμιση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα.
Όταν αναπτύσσεται φλεγμονή, τα πεπτικά ένζυμα που φυσιολογικά ενεργοποιούνται στο έντερο μπορεί να ενεργοποιηθούν πρόωρα μέσα στο ίδιο το πάγκρεας. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την πρόκληση βλάβης στον παγκρεατικό ιστό και την εμφάνιση έντονων συμπτωμάτων.
Η βαρύτητα της νόσου διαφέρει σημαντικά από ασθενή σε ασθενή. Σε ορισμένες περιπτώσεις η φλεγμονή είναι ήπια και υποχωρεί με συντηρητική αγωγή, ενώ σε άλλες μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές που απαιτούν νοσηλεία και εξειδικευμένη αντιμετώπιση.

ΠΑΓΚΡΕΑΤΙΔΑ: ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΣΥΧΝΟΤΕΡΑ ΑΙΤΙΑ

Οι χολόλιθοι και η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ αποτελούν τις δύο συχνότερες αιτίες εμφάνισης παγκρεατίτιδας. Οι πέτρες στη χοληδόχο κύστη μπορούν να μετακινηθούν και να προκαλέσουν απόφραξη στον παγκρεατικό πόρο, πυροδοτώντας τη φλεγμονώδη διαδικασία.
Παράλληλα, η χρόνια κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να προκαλέσει άμεση τοξική επίδραση στο πάγκρεας. Δεν εμφανίζουν σαφώς όλοι οι άνθρωποι που καταναλώνουν αλκοόλ παγκρεατίτιδα, ωστόσο η συσχέτιση είναι τεκμηριωμένη επιστημονικά . Άλλα πιθανά αίτια περιλαμβάνουν:
• Αυξημένα τριγλυκερίδια στο αίμα
• Ορισμένα φάρμακα
• Τραυματισμούς στην κοιλιακή χώρα
• Λοιμώξεις
• Αυτοάνοσα νοσήματα
• Κληρονομικούς παράγοντες
Σε αρκετοθς ασθενείς μπορεί να απαιτείται αναλυτικός διαγνωστικός έλεγχος ώστε να εντοπιστεί η πραγματική αιτία της φλεγμονής.

ΠΑΓΚΡΕΑΤΙΤΙΔΑ: ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΠΟΥ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΓΝΟΗΘΟΥΝ

Το χαρακτηριστικότερο σύμπτωμα είναι ο έντονος πόνος στο άνω μέρος της κοιλιάς. Συχνά ο πόνος αντανακλά προς την πλάτη και μπορεί να επιδεινώνεται μετά τη λήψη τροφής.
Πολλοί ασθενείς περιγράφουν ένα αίσθημα συνεχούς πίεσης ή καύσου που δεν υποχωρεί εύκολα. Σε ορισμένες περιπτώσεις ο πόνος είναι τόσο έντονος ώστε απαιτείται άμεση μεταφορά στο νοσοκομείο.
Εκτός από τον κοιλιακό πόνο, μπορεί να εμφανιστούν:
1. Ναυτία και έμετοι
2. Πυρετός
3. Φούσκωμα της κοιλιάς
4. Ταχυκαρδία
5. Αδυναμία και καταβολή
Η έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων είναι καθοριστική για την αποφυγή σοβαρών επιπλοκών.

ΠΑΓΚΡΕΑΤΙΤΙΔΑ: ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

Η διάγνωση βασίζεται στον συνδυασμό κλινικής εικόνας, εργαστηριακών εξετάσεων και απεικονιστικού ελέγχου. Η λήψη ενός λεπτομερούς ιστορικού αποτελεί πάντοτε το πρώτο βήμα.
Στις εξετάσεις αίματπς συνήθως παρατηρείται αύξηση συγκεκριμένων παγκρεατικών ενζύμων, όπως η αμυλάση και η λιπάση. Οι δείκτες αυτοί βοηθούν σημαντικά στην επιβεβαίωση της διάγνωσης.
Παράλληλα, το υπερηχογράφημα, η αξονική τομογραφία και σε κάποιες επιλεγμένες περιπτώσεις η μαγνητική χολαγγειοπαγκρεατογραφία προσφέρουν πολύτιμες πληροφορίες για την έκταση της φλεγμονής και την ύπαρξη πιθανών επιπλοκών.

ΠΑΓΚΡΕΑΤΙΤΙΔΑ: ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

Η θεραπεία εξαρτάται από τη βαρύτητα της νόσου και το υποκείμενο αίτιο. Στην οξεία παγκρεατίτιδα η αρχική αντιμετώπιση περιλαμβάνει συνήθως ενυδάτωση με ενδοφλέβια υγρά, αναλγητική αγωγή και στενή παρακολούθηση.
Όταν η αιτία είναι οι χολόλιθοι βεβαίως χρειάζεται η χειρουργική παρέμβαση . Ως χειρουργός πεπτικού, δίνω ιδιαίτερη έμφαση στη σωστή διερεύνηση των παθήσεων της χοληδόχου κύστης, καθώς η οριστική αντιμετώπισή τους είναι σαφές ότι μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο υποτροπής.
Στη χρόνια παγκρεατίτιδα, η θεραπεία στοχεύει στον έλεγχο του πόνου, στη βελτίωση της πέψης και στην αντιμετώπιση πιθανών μεταβολικών διαταραχών. Η διακοπή του αλκοόλ και η υιοθέτηση κατάλληλων διατροφικών συνηθειών αποτελούν βασικά στοιχεία της αντιμετώπισης.

ΠΑΓΚΡΕΑΤΙΤΙΔΑ: ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΡΟΛΗΦΘΕΙ;

Η πρόληψη δεν είναι πάντοτε εφικτή στην περίπτωση αυτή αλλά υπάρχουν όμως παράγοντες που μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου. Η διατήρηση φυσιολογικού σωματικού βάρους και η ισορροπημένη διατροφή συμβάλλουν στη συνολική υγεία του πεπτικού συστήματος.
Η έγκαιρη αντιμετώπιση των χολόλιθων όπως προείπαμε αποτελεί επίσης σημαντικό προληπτικό μέτρο καθώς πολλές περιπτώσεις οξείας παγκρεατίτιδας θα μπορούσαν να αποφευχθούν εάν η χολολιθίαση διαγνωζόταν και θεραπευόταν εγκαίρως.
Τέλος όπως προαναφέραμε , η αποφυγή υπερβολικής κατανάλωσης αλκοόλ και η τακτική ιατρική παρακολούθηση ατόμων με αυξημένα τριγλυκερίδια ή άλλους προδιαθεσικούς παράγοντες συμβάλουν ουσιαστικά στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης παγκρεατίτιδας.