ΥΠΟΤΡΟΠΗ ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΚΗΛΗΣ: ΠΟΣΟ ΣΠΑΝΙΑ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΠΩΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΤΑΙ ΣΩΣΤΑ

Η διαφραγματοκήλη, όταν αντιμετωπίζεται με σωστό σχεδιασμό και από εξειδικευμένο χειρουργό διαφραγματοκήλης, έχει εξαιρετικά υψηλά ποσοστά επιτυχίας και σταθερότητας στο χρόνο. Στην πράξη, όταν η αρχική αποκατάσταση γίνει με τις σωστές τεχνικές και με εξατομικευμένη προσέγγιση, η πιθανότητα υποτροπής είναι χαμηλή. Αυτό είναι κάτι που θέλω και πρέπει να τονίσω, γιατί συχνά δημιουργείται αδικαιολόγητη ανησυχία.

Η υποτροπή δεν αποτελεί τον κανόνα. Αντίθετα, είναι η εξαίρεση και συνήθως σχετίζεται με πολύ συγκεκριμένους παράγοντες που μπορούμε σε μεγάλο βαθμό να ελέγξουμε ή να προβλέψουμε όπως πχ η απότομη πρόσληψη σωματικού βάρους.

ΓΙΑΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΜΦΑΝΙΣΤΕΙ ΥΠΟΤΡΟΠΗ ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΚΗΛΗΣ

Για να μιλήσουμε ρεαλιστικά, όταν εμφανιστεί υποτροπή διαφραγματοκήλης, συνήθως υπάρχει εξήγηση. Δεν πρόκειται για τυχαίο γεγονός. Στις περισσότερες περιπτώσεις, σχετίζεται είτε με ιδιαίτερα ανατομικά χαρακτηριστικά είτε με αυξημένες πιέσεις στην κοιλιακή χώρα που επιμένουν στο χρόνο.
Ένας σημαντικός παράγοντας είναι η ποιότητα των ιστών. Υπάρχουν ασθενείς στους οποίους το διάφραγμα είναι πιο ευάλωτο, κάτι που μπορεί να επηρεάσει τη μακροχρόνια αντοχή της αποκατάστασης.
Παράλληλα, η αυξημένη ενδοκοιλιακή πίεση – όπως συμβαίνει στην παχυσαρκία ή σε χρόνιο βήχα – επιβαρύνει το σημείο.
Ωστόσο πρέπει να είμαστε ακριβείς : όταν το χειρουργείο διαφραγματοκήλης γίνεται με σωστή τεχνική ακόμη κι αυτοί οι παράγοντες αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά. Γι’ αυτό και η εμπειρία του χειρουργού παίζει καθοριστικό ρόλο.

ΠΩΣ ΚΑΤΑΛΑΒΑΙΝΕΙΣ ΜΙΑ ΥΠΟΤΡΟΠΗ ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΚΗΛΗΣ

Η υποτροπή διαφραγματοκήλης, όταν συμβεί, έχει συνήθως μια σταδιακή και όχι απότομη εικόνα. Δεν εμφανίζεται ξαφνικά από τη μια μέρα στην άλλη, αλλά δίνει κάποια προειδοποιητικά σημάδια.
Το πιο χαρακτηριστικό είναι η επανεμφάνιση συμπτωμάτων παλινδρόμησης. Αν μετά από ένα επιτυχημένο χειρουργείο αρχίσεις ξανά να νιώθεις καούρες ή όξινες αναγωγές, τότε πρέπει να το διερευνήσεις. Δεν σημαίνει απαραίτητα υποτροπή, αλλά δεν πρέπει και να αγνοηθεί.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να παρουσιαστεί δυσκολία στην κατάποση ή ένα αίσθημα πίεσης μετά τα γεύματα. Αυτά τα συμπτώματα συχνά σχετίζονται με αλλαγές στη λειτουργία της περιοχής και όχι απαραίτητα με πλήρη επανεμφάνιση της κήλης.
Εκεί που χρειάζεται προσοχή είναι όταν τα συμπτώματα επιμένουν ή επιδεινώνονται. Τότε η αξιολόγηση πρέπει να είναι άμεση και στοχευμένη.

ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΥΠΟΤΡΟΠΗΣ ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΚΗΛΗΣ ΜΕ ΑΚΡΙΒΕΙΑ

Η διάγνωση δεν βασίζεται σε υποθέσεις. Χρειάζεται τεκμηρίωση με συγκεκριμένες εξετάσεις, ώστε να έχουμε ξεκάθαρη εικόνα και η γαστροσκόπηση αποτελεί το βασικό εργαλείο, καθώς μας επιτρέπει να δούμε άμεσα την περιοχή του οισοφάγου και του στομάχου.

Σε πιο σύνθετες περιπτώσεις, χρησιμοποιούμε λειτουργικές εξετάσεις όπως μανομετρία και pHμετρία. Αυτές μας βοηθούν να κατανοήσουμε αν τα συμπτώματα οφείλονται σε πραγματική υποτροπή ή σε λειτουργική διαταραχή.
Ο σωστός χειρουργός διαφραγματοκήλης σε κάθε περίπτωση δεν βιάζεται να καταλήξει σε συμπέρασμα αλλά συνδυάζει τα δεδομένα και αποφασίζει με βάση την πλήρη εικόνα.

ΠΟΤΕ ΑΠΑΙΤΕΙΤΑΙ ΝΕΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΕΙΟ ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΚΗΛΗΣ
Δεν σημαίνει ότι κάθε υποτροπή οδηγεί αυτόματα σε χειρουργείο. Αντίθετα, πολλές φορές μπορούμε να διαχειριστούμε την κατάσταση συντηρητικά, ειδικά όταν τα συμπτώματα είναι ήπια και η απόφαση για νέο χειρουργείο διαφραγματοκήλης λαμβάνεται όταν υπάρχει σαφής ένδειξη. Δηλαδή όταν τα συμπτώματα επηρεάζουν ουσιαστικά την καθημερινότητα ή όταν υπάρχουν επιπλοκές που δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν αλλιώς.

Εδώ βέβαια χρειάζεται εμπειρία και σωστή κρίση γιατί η επανεπέμβαση δεν είναι μια απλή διαδικασία αφού η περιοχή έχει ήδη χειρουργηθεί και η ανατομία δεν είναι ίδια. Για αυτό και ο σχεδιασμός πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικός.

ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΠΑΝΕΠΕΜΒΑΣΗ ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΚΗΛΗΣ

Η επανεπέμβαση απαιτεί διαφορετική στρατηγική από την αρχική αποκατάσταση. Δεν ακολουθούμε απλώς τα ίδια βήματα, αλλά προσαρμόζουμε την τεχνική στις νέες συνθήκες, έτσι αρχικά, γίνεται προσεκτική λύση των συμφύσεων και αποκατάσταση της φυσιολογικής ανατομίας. Αυτό είναι ένα από τα πιο απαιτητικά στάδια, γιατί χρειάζεται ακρίβεια και εμπειρία.
Στη συνέχεια, δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στη σταθερή και χωρίς τάση σύγκλειση του διαφράγματος. Σε αρκετές περιπτώσεις χρησιμοποιείται πλέγμα για ενίσχυση, ειδικά όταν οι ιστοί δεν έχουν την απαραίτητη αντοχή και τέλος επαναδημιουργείται ο αντιπαλινδρομικός μηχανισμός με τρόπο που να ταιριάζει στον συγκεκριμένο ασθενή.

ΠΩΣ ΕΛΑΧΙΣΤΟΠΟΙΟΥΜΕ ΤΗΝ ΥΠΟΤΡΟΠΗ ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΚΗΛΗΣ

Η πρόληψη ξεκινά από το χειρουργείο, αλλά δεν σταματά εκεί καθώς είναι μια διαδικασία που συνεχίζεται και μετά.
Η σωστή επιλογή τεχνικής, η αποφυγή τάσης στους ιστούς και η ενίσχυση όπου χρειάζεται αποτελούν βασικά στοιχεία. Όταν αυτά γίνουν σωστά, η πιθανότητα υποτροπής μειώνεται σημαντικά.

Βέβαια εδώ πρέπει να τονίσουμε αυτό που εξ αρχής είπαμε, ότι δηλαδή από την πλευρά του ασθενούς, η διατήρηση φυσιολογικού βάρους παίζει καθοριστικό ρόλο καθώς η αυξημένη πίεση στην κοιλιά λόγω των επιπλέον κιλών είναι ένας από τους πολύ λίγους παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά ακόμα και μια άρτια επέμβαση.

Αν πρέπει πάντως να κρατήσουμε ένα πράγμα, είναι πως η διαφραγματοκήλη αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά όταν σχεδιάζεται σωστά από την αρχή.
Η εμπειρία του χειρουργού διαφραγματοκήλης καθορίζει όχι μόνο το άμεσο αποτέλεσμα, αλλά και τη μακροχρόνια σταθερότητα και δεν είναι απλώς θέμα τεχνικής, αλλά συνολικής προσέγγισης καθώς ένας εξειδικευμένος χειρουργός θα αξιολογήσει όλους τους παράγοντες, θα επιλέξει τη σωστή μέθοδο και θα μειώσει στο ελάχιστο την πιθανότητα υποτροπής.

Τα τελευταία χρόνια η επικρατέστερη τεχνική για την αποκατάσταση της διαφργματοκήλης  είναι αυτή με την χρήση πλέγματος την οποία  επιλέγει ο χειρουργός Σωτήριος Γαβριήλ καθώς έχει ελάχιστο ποσοστό υποτροπής αντικαθιστώντας παλαιότερές τεχνικές όπως η θολοπλαστική κατά Nissen.