ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΚΗΛΗ ΚΑΙ ΔΥΣΠΝΟΙΑ: ΠΩΣ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΠΟΤΕ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΚΗΛΗ ΚΑΙ ΔΥΣΠΝΟΙΑ: ΟΤΑΝ Η ΑΝΑΠΝΟΗ ΔΙΝΕΙ ΣΗΜΑ

Η διαφραγματοκήλη  δεν προκαλεί μόνο καούρες ή παλινδρόμηση, όπως πολλοί πιστεύουν. Σε αρκετούς ασθενείς, ιδιαίτερα όταν η κήλη μεγαλώνει ή παραμένει χωρίς θεραπεία για καιρό, μπορεί να εμφανιστεί δύσπνοια, αίσθημα βάρους στο στήθος ή δυσκολία στο βαθύ εισπνευστικό έργο. Είναι ένα σύμπτωμα που συχνά μπερδεύεται με καρδιολογικά ή πνευμονολογικά προβλήματα.
Όταν βέβαια λέμε ότι η διαφραγματοκήλη μπορεί να επηρεάσει την αναπνοή, δεν εννοούμε πάντα ότι πρόκειται για κάτι επείγον. Σημαίνει όμως ότι η ανατομία της περιοχής έχει αλλάξει αρκετά ώστε το στομάχι ή άλλο τμήμα της κοιλιάς να πιέζει προς τον θώρακα. Αυτό είναι ποy περιορίζει τον διαθέσιμο χώρο και δημιουργεί ενοχλήματα που δεν πρέπει να αγνοούνται.

ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΚΗΛΗ ΚΑΙ ΔΥΣΠΝΟΙΑ: ΓΙΑΤΙ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ

Το διάφραγμα είναι ο βασικός μυς της αναπνοής. Όταν υπάρχει διαφραγματοκήλη, ένα μέρος του στομάχου περνά από το άνοιγμα του διαφράγματος προς τον θώρακα. Αυτό μπορεί να αλλοιώσει τη φυσιολογική κινητικότητα της περιοχής και να κάνει την αναπνοή πιο ρηχή ή κουραστική.
Σε μεγαλύτερες παραοισοφαγικές κήλες, μέρος του στομάχου παραμένει μέσα στο θώρακα και εκεί συχνά βλέπουμε συμπτώματα όπως λαχάνιασμα μετά το φαγητό, πίεση πίσω από το στέρνο, δυσκολία στην άσκηση, αίσθημα ότι δεν γεμίζουν οι πνεύμονες.

Υπάρχει επιπλεομ και ένας δεύτερος μηχανισμός. Η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση που συνοδεύει συχνά τη διαφραγματοκήλη μπορεί να ερεθίζει τον λάρυγγα και τους αεραγωγούς. Έτσι εμφανίζονται βήχας, βράγχος φωνής, νυχτερινό πνίξιμο ή δύσπνοια, ειδικά όταν ο ασθενής ξαπλώνει.

ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΚΗΛΗ ΚΑΙ ΔΥΣΠΝΟΙΑ: ΠΟΙΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΕΛΕΓΧΟ

Δεν σημαίνει ότι για κάθε δύσπνοια ευθύνεται η διαφραγματοκήλη. Υπάρχουν όμως συγκεκριμένες περιπτώσεις όπου θέλουμε να γίνει έλεγχος χωρίς καθυστέρηση.
Αν υπάρχει δύσπνοια μαζί με καούρα, ξινίλες, ερυγες (ρεψίματα) ή επιδείνωση μετά το φαγητό, τότε η σύνδεση είναι πιθανή. Το ίδιο ισχύει όταν τα συμπτώματα εμφανίζονται περισσότερο τη νύχτα ή όταν σκύβεις.
Πιο ανησυχητικά σημεία είναι:
• πόνος στο στήθος
• δυσκολία στην κατάποση
• εμετοί ή ναυτία
• έντονο φούσκωμα
• αιφνίδια επιδείνωση της αναπνοής
Σε αυτές τις περιπτώσεις θέλουμε άμεση ιατρική εκτίμηση, γιατί μπορεί να υπάρχει επιπλοκή ή κάποια διαφορετική πάθηση που να χρειάζεται γρήγορη αντιμετώπιση.

ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΚΗΛΗ ΚΑΙ ΔΥΣΠΝΟΙΑ: ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ Η ΔΙΑΓΝΩΣΗ

Η διάγνωση ξεκινά με λεπτομερές ιστορικό. Μας ενδιαφέρει πότε εμφανίζεται η δύσπνοια, αν σχετίζεται με γεύματα, ύπτια θέση, βάρος σώματος ή άσκηση. Συχνά αυτές οι λεπτομέρειες δίνουν την κατεύθυνση.
Στη συνέχεια χρησιμοποιούμε εξετάσεις όπως γαστροσκόπηση, ακτινολογικό έλεγχο με σκιαγραφικό, αξονική τομογραφία ή μανομετρία οισοφάγου όταν χρειάζεται. Δεν χρειάζονται όλα σε όλους και η επιλογή όπως έχουμε πει γίνεται εξατομικευμένα.

Παράλληλα πιθανώς ζητηθεί και ένας καρδιολογικός ή πνευμονολογικός έλεγχος και αυτό δεν είναι υπερβολή αλλά σωστή ιατρική πρακτική καθώς η δύσπνοια είναι σύμπτωμα με πολλές πιθανές αιτίες και θέλουμε σαφή εικόνα πριν προχωρήσουμε.

ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΚΗΛΗ ΚΑΙ ΔΥΣΠΝΟΙΑ: ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΩΡΙΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΕΙΟ

Σε ήπιες μορφές διαφραγματοκήλης ξεκινάμε συνήθως συντηρητικά. Η μείωση βάρους ακόμη και με επέμβαση παχυσαρκίας όπως το γαστρικό μανίκι , ειδικά όταν υπάρχει παχυσαρκία, βοηθά σημαντικά γιατί μειώνει όπως έχουμε ξαναπεί την πίεση μέσα στην κοιλιά και περιορίζει τα συμπτώματα.
Χρήσιμες καθημερινές αλλαγές είναι να αποφεύγεις μεγάλα γεύματα αργά το βράδυ, να μην ξαπλώνεις αμέσως μετά το φαγητό και να περιορίσεις τροφές που πυροδοτούν παλινδρόμηση. Μικρές συνήθειες, μεγάλη διαφορά.
Η φαρμακευτική αγωγή με αναστολείς οξέος (πχ losec) μπορεί να μειώσει καούρα, βήχα και ερεθισμό. Αν όμως η δύσπνοια οφείλεται σε μεγάλη ανατομική κήλη, τα φάρμακα τις περισσότερες φορές δεν αρκούν.

ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΚΗΛΗ ΚΑΙ ΔΥΣΠΝΟΙΑ: ΠΟΤΕ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΧΕΙΡΟΥΡΓΕΙΟ

Όταν η διαφραγματοκήλη προκαλεί επίμονη δύσπνοια, έντονη παλινδρόμηση, πόνο ή λειτουργικό περιορισμό, τότε συζητάμε σοβαρά τη χειρουργική λύση. Ιδίως στις μεγάλες παραοισοφαγικές κήλες, η αποκατάσταση μπορεί να αλλάξει ουσιαστικά την ποιότητα ζωής.

Σήμερα η επέμβαση γίνεται συνήθως λαπαροσκοπικά, με μικρές τομές και ταχύτερη ανάρρωση. Επαναφέρουμε το στομάχι στη σωστή θέση, κλείνουμε το χάσμα του διαφράγματος και όπου ενδείκνυται ενισχύουμε τον αντιπαλινδρομικό μηχανισμό.
Πολλοί ασθενείς μου περιγράφουν μετά το χειρουργείο ότι αναπνέουν πιο ελεύθερα και δεν είναι υπερβολή. Όταν αποκαθίσταται η πίεση στον θώρακα και μειώνεται η παλινδρόμηση, το σώμα λειτουργεί ξανά πιο φυσιολογικά.

Το σημαντικότερο πάντως κι εκείνο που πάντα τονίζουμε είναι να μην υποτιμά ο ασθενής τα συμπτώματα που επιμένουν και να μην τα ανέχεται μακροχρόνια.