ΣΠΑΣΤΙΚΗ ΚΟΛΙΤΙΔΑ: ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΥΕΡΕΘΙΣΤΟ ΕΝΤΕΡΟ

ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΣΠΑΣΤΙΚΗ ΚΟΛΙΤΙΔΑ ΚΑΙ ΠΩΣ ΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΤΟ ΕΥΕΡΕΘΙΣΤΟ ΕΝΤΕΡΟ

Η σπαστική κολίτιδα είναι μια λειτουργική διαταραχή του παχέος εντέρου, γνωστή και ως σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου. Δεν πρόκειται για φλεγμονή, ούτε για κάποια μορφή καρκίνου. Είναι μια διαταραχή της κινητικότητας και της ευαισθησίας του εντέρου, που σημαίνει ότι το έντερο λειτουργεί νευρικά, χωρίς να υπάρχει οργανική βλάβη.

Με απλά λόγια, το έντερο αντιδρά υπερβολικά σε φυσιολογικά ερεθίσματα. Οι συσπάσεις του μπορεί να είναι πιο έντονες ή πιο άτακτες, με αποτέλεσμα πόνο, φούσκωμα ή διαταραχές στις κενώσεις. Οι εξετάσεις συνήθως είναι φυσιολογικές, κάτι που συχνά μπερδεύει τον ασθενή. Τα συμπτώματα όμως είναι απολύτως υπαρκτά και όχι της φαντασίας του ασθενούς.
Αυτό είναι ένα βασικό σημείο που εξηγώ πάντα: το ευερέθιστο έντερο είναι καλοήθες, αλλά μπορεί να επηρεάσει ουσιαστικά την ποιότητα ζωής.

ΠΟΙΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΔΙΝΕΙ Η ΣΠΑΣΤΙΚΗ ΚΟΛΙΤΙΔΑ

Η σπαστική κολίτιδα δεν εμφανίζεται με τον ίδιο τρόπο σε όλους. Το πιο χαρακτηριστικό σύμπτωμα είναι ο κοιλιακός πόνος ή οι κράμπες, που συχνά βελτιώνονται μετά την κένωση. Συνοδεύονται από φούσκωμα, αίσθημα διάτασης και μεταβολές στις κενώσεις.
Κάποιοι ασθενείς παρουσιάζουν κυρίως διάρροια. Άλλοι ταλαιπωρούνται από δυσκοιλιότητα. Υπάρχουν και περιπτώσεις όπου οι δύο καταστάσεις εναλλάσσονται.

Συχνά υπάρχει αίσθημα ότι η κένωση δεν ολοκληρώθηκε.
Αυτό που έχει σημασία είναι τι δεν βλέπουμε. Η σπαστική κολίτιδα δεν προκαλεί αίμα στα κόπρανα, σημαντική απώλεια βάρους ή αναιμία. Αν υπάρχουν τέτοια συμπτώματα, τότε χρειάζεται άμεση διερεύνηση για άλλη πάθηση του πεπτικού.

ΓΙΑΤΙ ΕΜΦΑΝΙΖΕΤΑΙ ΤΟ ΕΥΕΡΕΘΙΣΤΟ ΕΝΤΕΡΟ

Η αλήθεια είναι ότι δεν υπάρχει ένα και μοναδικό αίτιο. Η σπαστική κολίτιδα σχετίζεται με διαταραχή της επικοινωνίας μεταξύ εγκεφάλου και εντέρου. Το έντερο διαθέτει εκτεταμένο νευρικό δίκτυο και επηρεάζεται άμεσα από το άγχος και τις συναισθηματικές μεταβολές.

Σε πολλούς ασθενείς, τα συμπτώματα επιδεινώνονται σε περιόδους στρες. Άλλες φορές, η έναρξη γίνεται μετά από μια γαστρεντερίτιδα. Η διατροφή παίζει επίσης ρόλο, ιδιαίτερα τα βαριά, λιπαρά ή πολύ επεξεργασμένα γεύματα.
Δεν είναι ψυχολογική νόσος. Υπάρχει πραγματική διαταραχή στη λειτουργία του εντέρου. Απλώς δεν συνοδεύεται από ορατές αλλοιώσεις στις εξετάσεις.

ΠΩΣ ΤΙΘΕΤΑΙ Η ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΤΗ ΣΠΑΣΤΙΚΗ ΚΟΛΙΤΙΔΑ

Η διάγνωση της σπαστικής κολίτιδας βασίζεται κυρίως στο ιστορικό και στα χαρακτηριστικά των συμπτωμάτων. Δεν υπάρχει μία συγκεκριμένη εξέταση που να την αποδεικνύει. Αντίθετα, ο στόχος είναι να αποκλειστούν άλλες οργανικές παθήσεις.

Σε νεότερους ασθενείς χωρίς ανησυχητικά σημεία, συχνά δεν χρειάζονται πολλές εξετάσεις. Αν όμως υπάρχει οικογενειακό ιστορικό καρκίνου παχέος εντέρου, αιμορραγία ή αλλαγή στο πρότυπο των κενώσεων σε μεγαλύτερη ηλικία, τότε μπορεί να απαιτηθεί κολονοσκόπηση.
Η σωστή αξιολόγηση είναι και στην περίπτωση αυτή το κλειδί. Δεν αποδίδουμε όλα τα συμπτώματα στο ευερέθιστο έντερο χωρίς έλεγχο, αλλά ούτε χρειάζεται να προχωρούμε και σε υπερβολικές εξετάσεις χωρίς λόγο και ενδείξεις.

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΣΠΑΣΤΙΚΗΣ ΚΟΛΙΤΙΔΑΣ ΜΕ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

Η θεραπεία της σπαστικής κολίτιδας είναι εξατομικευμένη. Δεν υπάρχει μία λύση που ταιριάζει σε όλους. Ξεκινάμε πάντα από τη ρύθμιση της διατροφής και του τρόπου ζωής.
Σταθερά γεύματα, ήρεμο περιβάλλον κατά τη διάρκεια του φαγητού, επαρκής ενυδάτωση και καθημερινή σωματική δραστηριότητα βοηθούν σημαντικά. Μικρές αλλαγές, όταν γίνονται με συνέπεια, φέρνουν αποτέλεσμα.
Σε περιπτώσεις με έντονο πόνο ή σημαντικές διαταραχές στις κενώσεις, χρησιμοποιούνται φαρμακευτικά σκευάσματα που ρυθμίζουν την κινητικότητα του εντέρου ή μειώνουν τους σπασμούς.
Σε ορισμένους ασθενείς, η ρύθμιση του άγχους παίζει καθοριστικό ρόλο και μπορεί να βελτιώσει θεαματικά την εικόνα.
Η χειρουργική αντιμετώπιση δεν έχει θέση καθώς πρόκειται για λειτουργική διαταραχή και όχι για πάθηση που διορθώνεται με επέμβαση και επειδή είναι απορία αρκετών ασθενών να πούμε κλείνοντας πως δεν απειλεί τη ζωή, δεν εξελίσσεται σε καρκίνο, αλλά μπορεί όπως προείπαμε να επηρεάσει ουσιαστικά την καθημερινότητα, για το λόγο αυτό χρειάζεται η ιατρική συμβουλή και περισσότερο χρειάζεται να ακολουθήσουμε κιόλας τις οδηγίες του θεράποντος.