ΠΟΤΕ ΚΑΠΟΙΟΣ ΘΕΩΡΕΙΤΑΙ ΥΠΕΡΒΑΡΟΣ ΚΑΙ ΠΟΤΕ ΠΑΧΥΣΑΡΚΟΣ;

Η παχυσαρκία όπως βεβαίως είναι πλέον γνωστό και έχουμε αναλύσει ξανά δεν είναι απλώς ένα αισθητικό ζήτημα. Είναι μια χρόνια νόσος που επηρεάζει ολόκληρο τον οργανισμό και σχετίζεται με δεκάδες παθολογικές καταστάσεις. Στην καθημερινή κλινική πράξη, πολλοί άνθρωποι αναρωτιούνται πότε το αυξημένο βάρος ξεπερνά τα όρια του “λίγο παραπάνω” και μπαίνει στην κατηγορία της υπερβαρότητας ή της παχυσαρκίας.
Αν το δούμε επιστημονικά, υπάρχουν σαφή κριτήρια που χρησιμοποιούμε για να εκτιμήσουμε το σωματικό βάρος. Δεν βασιζόμαστε στην εικόνα του σώματος ή στην προσωπική αντίληψη. Υπάρχουν συγκεκριμένοι δείκτες, με πιο γνωστό τον Δείκτη Μάζας Σώματος (BMI) , που μας βοηθούν να κατανοήσουμε πότε το βάρος αρχίζει να επιβαρύνει την υγεία.
Στο κείμενο αυτό θα εξηγήσουμε με απλό τρόπο πώς γίνεται αυτή η αξιολόγηση, πότε κάποιος θεωρείται υπέρβαρος, πότε παχύσαρκος και γιατί έχει σημασία να αντιμετωπιστεί έγκαιρα  ακόμη και με τη βοήθεια ενός χειρουργού παχυσαρκίας όταν αυτό είναι απαραίτητο.

ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΠΩΣ ΟΡΙΖΕΤΑΙ

Η παχυσαρκία ορίζεται ιατρικά ως η υπερβολική συσσώρευση λίπους στο σώμα σε βαθμό που μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την υγεία. Δεν αφορά απλώς τον αριθμό στη ζυγαριά. Αυτό που έχει σημασία είναι το ποσοστό και η κατανομή του λίπους στον οργανισμό.
Στην πράξη χρησιμοποιούμε τον Δείκτη Μάζας Σώματος (Body Mass Index – BMI). Πρόκειται για έναν απλό υπολογισμό που προκύπτει από το βάρος σε κιλά διαιρεμένο με το τετράγωνο του ύψους σε μέτρα. Αν και δεν είναι τέλειος δείκτης, αποτελεί το βασικό εργαλείο για την αρχική αξιολόγηση.
Με βάση τον ΔΜΣ, οι βασικές κατηγορίες είναι:
• Φυσιολογικό βάρος: BMI 18,5 – 24,9
• Υπέρβαρο: BMI 25 – 29,9
• Παχυσαρκία: BMI ≥ 30
Η παχυσαρκία μάλιστα χωρίζεται σε επιμέρους στάδια (βαθμού Ι, ΙΙ και ΙΙΙ), κάτι που μας βοηθά να εκτιμήσουμε τον βαθμό κινδύνου για την υγεία.

ΠΟΤΕ ΚΑΠΟΙΟΣ ΘΕΩΡΕΙΤΑΙ ΥΠΕΡΒΑΡΟΣ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ

Η υπερβαρότητα είναι ουσιαστικά το στάδιο που προηγείται της παχυσαρκίας. Στον Δείκτη Μάζας Σώματος αντιστοιχεί σε τιμές από 25 έως 29,9. Σε αυτό το σημείο πολλοί άνθρωποι δεν αντιμετωπίζουν συνήθως πολύ σοβαρά προβλήματα υγείας, όμως ο οργανισμός αρχίζει να επιβαρύνεται.
Το αυξημένο βάρος σε αυτή τη φάση συχνά συνοδεύεται από:
• αυξημένη περιφέρεια μέσης
• αρχόμενη αντίσταση στην ινσουλίνη
• αυξημένη αρτηριακή πίεση
• κόπωση ή μειωμένη αντοχή
Η υπερβαρότητα λειτουργεί σαν προειδοποιητικό σήμα. Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κάποιος είναι άρρωστος, αλλά δείχνει ότι ο μεταβολισμός κινείται προς μια κατεύθυνση που μπορεί να οδηγήσει στην παχυσαρκία.
Ακριβώς για αυτό το στάδιο είναι ιδανικό για παρέμβαση. Με αλλαγές στη διατροφή, την άσκηση και τον τρόπο ζωής, συχνά μπορούμε να αναστρέψουμε την πορεία πριν εμφανιστούν σοβαρότερες επιπλοκές.

ΠΟΤΕ Η ΥΠΕΡΒΑΡΟΤΗΤΑ ΕΞΕΛΙΣΣΕΤΑΙ ΣΕ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ

Όταν ο Δείκτης Μάζας Σώματος ξεπεράσει το 30, τότε μιλάμε πλέον για παχυσαρκία. Σε αυτό το στάδιο η υπερβολική συσσώρευση λίπους αρχίζει να επηρεάζει πιο έντονα τα συστήματα του οργανισμού.
Η παχυσαρκία ταξινομείται συνήθως ως εξής:
• Παχυσαρκία βαθμού Ι: BMI 30–34,9
• Παχυσαρκία βαθμού ΙΙ: BMI 35–39,9
• Νοσογόνος παχυσαρκία: BMI ≥ 40
Όσο αυξάνεται ο δείκτης, τόσο αυξάνονται και οι πιθανότητες εμφάνισης σοβαρών νοσημάτων.
Μεταξύ των συχνότερων επιπλοκών είναι:
• σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2
• υπέρταση
• καρδιαγγειακά νοσήματα
• υπνική άπνοια
• λιπώδης νόσος του ήπατος
• ορθοπεδικά προβλήματα

ΓΙΑΤΙ Η ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΠΛΑ ΘΕΜΑ ΒΑΡΟΥΣ

Συχνά υπάρχει η αντίληψη ότι η παχυσαρκία σχετίζεται αποκλειστικά με την υπερβολική κατανάλωση τροφής. Στην πραγματικότητα όμως είναι μια πολυπαραγοντική νόσος με κύρια σημεία τη γενετική προδιάθεση, τυχόν ορμονικές διαταραχές, μεταβολικές αλλαγές, ψυχολογικούς παράγοντες και φυσικά καθιστικός τρόπος ζωής.
Με απλά λόγια, δεν πρόκειται μόνο για θέμα πειθαρχίας. Ο οργανισμός πολλών ανθρώπων έχει διαφορετικό μεταβολικό προφίλ και αντιδρά διαφορετικά στην απώλεια βάρους.
Για αυτό ακριβώς η σύγχρονη ιατρική αντιμετωπίζει την παχυσαρκία όπως κάθε άλλη χρόνια πάθηση: με διάγνωση, παρακολούθηση και εξατομικευμένη θεραπεία.

ΠΟΤΕ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΒΟΗΘΕΙΑ ΕΝΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΥ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η απώλεια βάρους μόνο με δίαιτα και άσκηση δεν είναι αρκετή. Αυτό συμβαίνει κυρίως όταν υπάρχει νοσογόνος παχυσαρκία ή όταν έχουν ήδη εμφανιστεί μεταβολικές επιπλοκές.
Εκεί μπαίνει στο προσκήνιο ο ρόλος του χειρουργού παχυσαρκίας. Οι σύγχρονες βαριατρικές επεμβάσεις αποτελούν σήμερα μια επιστημονικά τεκμηριωμένη θεραπευτική επιλογή.
Οι πιο συχνές επεμβάσεις περιλαμβάνουν είναι το γαστρικό μανίκι (sleeve gastrectomy) και το γαστρικό bypass (SASI).
Οι τεχνικές αυτές πραγματοποιούνται λαπαροσκοπικά, με μικρές τομές και σχετικά γρήγορη ανάρρωση. Το σημαντικότερο όμως είναι ότι δεν βοηθούν μόνο στην απώλεια βάρους αλλά και στη βελτίωση νοσημάτων όπως ο διαβήτης και η υπέρταση.
Φυσικά, η χειρουργική αντιμετώπιση δεν αφορά όλους. Η επιλογή γίνεται πάντα μετά από προσεκτική αξιολόγηση και εξατομικευμένη συζήτηση με τον ασθενή. Το σίγουρο όμως είναι πως αποτελούν την μόνιμη λύση.

ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ: ΠΟΤΕ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΖΗΤΗΣΕΙΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΗ

Ένα από τα συχνότερα λάθη που βλέπω διαχρονικά εμπειρικά είναι η καθυστέρηση στην αναζήτηση ιατρικής βοήθειας και συμβουλής. Πολλοί άνθρωποι προσπαθούν για χρόνια μόνοι τους, δοκιμάζοντας συνεχώς νέες δίαιτες χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα και χάνοντας πολύτιμο χρόνο. Το σωστό είναι να ζητήσει το άτομο την αξιολόγηση από τον ειδικό χειρουργό παχυσαρκίας όταν ο Δείκτης Μάζας Σώματος είναι πάνω από 30, όταν υπάρχει γρήγορη αύξηση βάρους, σαφώς όταν συνυπάρχουν μεταβολικά προβλήματα και κυρίως όταν οι προσπάθειες απώλειας βάρους αποτυγχάνουν επανειλημμένα.
Όσο νωρίτερα αντιμετωπιστεί η παχυσαρκία, τόσο μικρότερος είναι ο κίνδυνος για σοβαρές επιπλοκές στο μέλλον.