ΔΙΑΛΕΙΜΜΑΤΙΚΗ ΝΗΣΤΕΙΑ: ΤΙ ΙΣΧΥΕΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΙ ΠΩΣ ΕΦΑΡΜΟΖΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ

Η διαλειμματική νηστεία αποτελεί έναν τρόπο οργάνωσης της διατροφής όπου εναλλάσσονται περίοδοι λήψης τροφής με περιόδους αποχής από αυτήν, χωρίς απαραίτητα να αλλάζει το είδος των τροφίμων.
Αν το δούμε απλά, πρόκειται για χρονικό περιορισμό της σίτισης με πιο γνωστό σχήμα να είναι το 16:8, όπου κάποιος καταναλώνει τροφή μέσα σε ένα διάστημα 8 ωρών και απέχει για τις υπόλοιπες 16. Υπάρχουν όμως και άλλες παραλλαγές, πιο αυστηρές ή πιο ελαστικές.

Εδώ βέβαια υπάρχει κάτι σημαντικό που συχνά παραβλέπεται: το γεγονός πως σε έναν άνθρωπο με σωστό πρόγραμμα διατροφής, που δεν τρώει αργά το βράδυ, κοιμάται επαρκώς και καταναλώνει πρωινό λίγες ώρες μετά το ξύπνημα, το βασικό στοιχείο της διαλειμματικής νηστείας ήδη υπάρχει καθώς η νυχτερινή αποχή από την τροφή είναι, ουσιαστικά η πιο φυσιολογική μορφή νηστείας που έτσι κι αλλιώς συμβαίνει.

ΔΙΑΛΕΙΜΜΑΤΙΚΗ ΝΗΣΤΕΙΑ ΚΑΙ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ: ΤΙ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΣΤΟΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ

Κατά τη διάρκεια της αποχής από την τροφή, ο οργανισμός μεταβαίνει σταδιακά από τη χρήση γλυκόζης στη χρήση λιπαρών οξέων ως κύρια πηγή ενέργειας.
Τα επίπεδα ινσουλίνης μειώνονται, γεγονός που διευκολύνει τη λιπόλυση. Παράλληλα, ενεργοποιούνται μηχανισμοί όπως η αυτοφαγία, μια διαδικασία καθαρισμού των κυττάρων που έχει μελετηθεί εκτενώς τα τελευταία χρόνια.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι μηχανισμοί αυτοί ενεργοποιούνται μόνο μέσω της διαλειμματικής νηστείας. Συμβαίνουν σε κάθε κατάσταση ενεργειακού ελλείμματος απλώς η διαφορά είναι ότι εδώ επιτυγχάνονται μέσω του χρονικού περιορισμού και όχι απαραίτητα μέσω συνειδητής μείωσης θερμίδων.
Από κλινική σκοπιά βέβαια , αυτό που μας ενδιαφέρει δεν είναι μόνο οι μηχανισμοί, αλλά το αποτέλεσμα. Και το αποτέλεσμα εξαρτάται τελικά από το συνολικό ενεργειακό ισοζύγιο.

ΔΙΑΛΕΙΜΜΑΤΙΚΗ ΝΗΣΤΕΙΑ: ΤΙ ΔΕΙΧΝΟΥΝ ΤΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ

Τα διαθέσιμα δεδομένα δείχνουν ότι η διαλειμματική νηστεία μπορεί να συμβάλει σε απώλεια βάρους και βελτίωση μεταβολικών δεικτών. Δεν υπερτερεί όμως ξεκάθαρα έναντι άλλων διατροφικών παρεμβάσεων όταν η θερμιδική πρόσληψη είναι ίδια.
Με άλλα λόγια, το όφελος προκύπτει κυρίως επειδή πολλοί άνθρωποι, περιορίζοντας τις ώρες φαγητού, καταλήγουν να τρώνε λιγότερο. Δεν υπάρχει κάποιος μαγικός μεταβολικός μηχανισμός που λειτουργεί ανεξάρτητα από τις θερμίδες.

Και φυσικά υπάρχουν περιπτώσεις όπου η εφαρμογή της δεν είναι ιδανική. Άτομα που εμφανίζουν έντονη πείνα, ευερεθιστότητα ή επεισόδια υπερφαγίας σχεδόν πάντα δυσκολεύονται να τη διατηρήσουνβκαι σε αυτές τις περιπτώσεις, το μοντέλο γίνεται τελικά αντιπαραγωγικό.

ΔΙΑΛΕΙΜΜΑΤΙΚΗ ΝΗΣΤΕΙΑ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ: ΠΟΥ ΤΑΙΡΙΑΖΕΙ ΚΑΙ ΠΟΥ ΟΧΙ

Στην πράξη, η διαλειμματική νηστεία λειτουργεί ως ένα εργαλείο οργάνωσης. Για κάποιους ανθρώπους απλοποιεί τη διατροφή, μειώνει το συνεχές τσιμπολόγημα και βοηθά στη συμμόρφωση.
Δεν είναι όμως απαραίτητη για να επιτευχθεί απώλεια βάρους. Ένας άνθρωπος που τρώει σε σταθερές ώρες, αποφεύγει το βραδινό φαγητό και διατηρεί ισορροπημένη διατροφή, ουσιαστικά εφαρμόζει ήδη τις βασικές αρχές που επικαλείται η διαλειμματική νηστεία.
Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν και πρακτικά μειονεκτήματα. Κοινωνικά γεύματα, επαγγελματικά ωράρια δύσκολα ή έντονη φυσική δραστηριότητα μπορεί να κάνουν δύσκολη τη διατήρηση ενός τέτοιου αυστηρού χρονικού πλαισίου.

ΔΙΑΛΕΙΜΜΑΤΙΚΗ ΝΗΣΤΕΙΑ ΚΑΙ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ: Η ΣΩΣΤΗ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ

Εδώ τώρα είναι η ουσία καθώς η διαλειμματική νηστεία μπορεί να βοηθήσει σε ήπια έως μέτρια μείωση του βάρους. Δεν αποτελεί σε καμία περίπτωση μακροπρόθεσμη θεραπεία για τη σοβαρή ή νοσογόνο παχυσαρκία.
Όταν έχουμε σημαντικά αυξημένο δείκτη μάζας σώματος και συνοδά νοσήματα, μιλάμε όπως έχουμε πολλάκις αναλύσει για μια χρόνια πάθηση με σύνθετη παθοφυσιολογία. (λινκ από σελίδα παχυσαρκία) Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι διατροφικές παρεμβάσεις από μόνες τους σπάνια οδηγούν σε ουσιαστικό αποτέλεσμα και η  επαναπρόσληψη βάρους είναι σχεδόν δεδομένη , ακόμη και όταν αρχικά υπάρχει σημαντική απώλεια. Αυτό δεν είναι θέμα θέλησης και πειθαρχίας όπως πολλοί θα σκεφτούν αλλά βιολογικών μηχανισμών που επαναφέρουν το βάρος.

ΔΙΑΛΕΙΜΜΑΤΙΚΗ ΝΗΣΤΕΙΑ ΚΑΙ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ

Στη σοβαρή και νοσογόνο παχυσαρκία, η αποτελεσματική αντιμετώπιση είναι χειρουργική.
Επεμβάσεις όπως το γαστρικό μανίκι  και το SASI δεν περιορίζονται απλώς στη μείωση της ποσότητας τροφής. Επηρεάζουν ορμονικούς και μεταβολικούς μηχανισμούς που σχετίζονται με την πείνα, τον κορεσμό και τη ρύθμιση της γλυκόζης.
Αυτό οδηγεί σε ουσιαστική και διατηρήσιμη απώλεια βάρους, καθώς και σε βελτίωση ή και ύφεση συνοδών νοσημάτων, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2.
Σε αντίθεση με τις διατροφικές προσεγγίσεις, εδώ το αποτέλεσμα δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τη συμμόρφωση του ασθενούς μάθω υπάρχει ουσιαστική τροποποίηση της φυσιολογίας.

Επομένως καλό είναι να γνωρίζουμε πως πράγματι η διαλειμματική νηστεία είναι ένα χρήσιμο εργαλείο, όχι όμως η λύση για όλα.
Μπορεί να βοηθήσει σε επιλεγμένες περιπτώσεις, κυρίως ως τρόπος οργάνωσης της διατροφής και ελέγχου της πρόσληψης τροφής, δεν υπερέχει όμως έναντι των υπολοίπων διατροφικών προσεγγίσεων.
Και το πιο σημαντικό, όπως προείπαμε, δεν πρέπει να συγχέεται με την θεραπεία της νοσογόνου παχυσαρκίας.