ΠΟΤΕ ΜΙΑ ΜΙΚΡΗ ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΚΗΛΗ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΤΕΛΙΚΑ ΧΕΙΡΟΥΡΓΕΙΟ;

Η διαφραγματοκήλη είναι ένα εύρημα που εμφανίζεται συνήθως τυχαία σε έναν έλεγχο ρουτίνας και δημιουργεί πολλές φορές περισσότερη ανησυχία απ’ όση πραγματικά χρειάζεται. Κάποιος διαβάζει το αποτέλεσμα της γαστροσκόπησης, κολλάει στη λέξη και αμέσως το μυαλό πάει στο χειρουργείο. Όμως τα πράγματα δεν λειτουργούν ακριβώς έτσι. Το αν μια μικρή διαφραγματοκήλη χρειάζεται επέμβαση δεν κρίνεται από μία λέξη σε ένα χαρτί, αλλά από το σύνολο της εικόνας του ασθενούς.

Θα προσπαθήσω να εξηγήσω στο άρθρο αυτό πότε πραγματικά χρειάζεται να σκεφτούμε το χειρουργείο και πότε όχι, με πρακτικό τρόπο και χωρίς υπερβολές.

ΤΙ ΑΚΡΙΒΩΣ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΚΗΛΗ

Η διαφραγματοκήλη όπως έχουμε αναλύσει εμφανίζεται όταν ένα μέρος του στομάχου περνά προς τον θώρακα μέσω του ανοίγματος του διαφράγματος από όπου κανονικά διέρχεται ο οισοφάγος. Το διάφραγμα λειτουργεί σαν ένα φυσικό σύνορο ανάμεσα στο θώρακα και την κοιλιά και όταν αυτό το σύνορο χαλαρώσει, δημιουργείται το πρόβλημα.
Στις περισσότερες περιπτώσεις μιλάμε για ολισθαίνουσα διαφραγματοκήλη, όπου το στομάχι ανεβοκατεβαίνει ανάλογα με τη στάση του σώματος και την πίεση στην κοιλιά. Αυτή η μορφή είναι συνήθως μικρή και εξελίσσεται αργά.
Το κρίσιμο σημείο δεν είναι όμως τόσο το μέγεθος της διαφραγματοκήλης, όσο το πώς επηρεάζει τη λειτουργία του πεπτικού.

ΜΙΚΡΗ ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΚΗΛΗ ΧΩΡΙΣ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ

Υπάρχει ένα μεγάλο ποσοστό ανθρώπων που έχουν μια μικρή διαφραγματοκήλη και δεν το γνωρίζουν ποτέ. Δεν έχουν ενοχλήσεις, δεν παίρνουν φάρμακα και ζουν κανονικά.
Σε αυτές τις περιπτώσεις:
• δεν υπάρχει καούρα
• δεν υπάρχει αναγωγή (παλινδρόμηση τροφών)
• δεν υπάρχει πόνος ή δυσφορία
• δεν υπάρχει δυσκολία στην κατάποση
Εδώ το χειρουργείο δεν έχει θέση. Μιλάμε απλώς για ένα ανατομικό εύρημα, όχι για νόσο που απαιτεί παρέμβαση τουλάχιστον όχι έως τη στιγμή που θα αρχίσει να ενοχλεί το άτομο.

ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΚΗΛΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ: ΠΟΤΕ ΑΡΧΙΖΕΙ ΝΑ ΜΑΣ ΑΠΑΣΧΟΛΕΙ

Τα πράγματα αλλάζουν όταν ακόμη και μια μικρή διαφραγματοκήλη συνοδεύεται από συμπτώματα. Τα πιο συχνά που αναφέρουν οι ασθενείς είναι:
• καούρα που επιμένει
• όξινες αναγωγές, ειδικά τη νύχτα
• αίσθημα βάρους μετά το φαγητό
• πόνος πίσω από το στέρνο
• χρόνιος βήχας ή βραχναδα
Σε αυτό το σημείο, όμως, δεν τρέχουμε σαφώς κατευθείαν στο χειρουργείο. Συνήθως αξιολογούμε τα συμπτώματα και το αν μπορούν να ελεγχθούν με συντηρητικά μέτρα. (με φάρμακα τύπου losec, nexium κλπ)

ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΙΚΡΗΣ ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΚΗΛΗΣ

Στις περισσότερες περιπτώσεις, μια μικρή διαφραγματοκήλη με ήπια συμπτώματα αντιμετωπίζεται χωρίς χειρουργείο. Αυτό περιλαμβάνει έναν συνδυασμό αλλαγών στον τρόπο ζωής και φαρμακευτικής αγωγής όπως προείπαμε.
Πρακτικά, αυτό σημαίνει:
• μικρότερα και συχνότερα γεύματα
• αποφυγή βαριών φαγητών το βράδυ
• ανύψωση του κεφαλιού στο κρεβάτι
• έλεγχο του σωματικού βάρους
• αποφυγή καπνίσματος και αλκοόλ
Επιπλέον προστίθενται και φάρμακα που μειώνουν την οξύτητα του στομάχου. Σε μεγάλο ποσοστό ασθενών, αυτό αρκεί για να ελεγχθούν τα συμπτώματα. Σε προηγούμενο άρθρο θα βρεις πιο αναλυτικό οδηγό για την συντηρητική αντιμέτωπη της διαφραγματοκήλης.

ΠΟΤΕ Η ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΚΗΛΗ ΚΑΙ ΤΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΕΙΟ ΜΠΑΙΝΟΥΝ ΣΤΟ ΤΡΑΠΕΖΙ

Το χειρουργείο όπως είπαμε μπορεί να μην είναι η πρώτη επιλογή για μια μικρή διαφραγματοκήλη,υπάρχουν, όμως, συγκεκριμένες περιπτώσεις όπου γίνεται η πιο λογική λύση και μονόδρομος.
Αυτές είναι όταν:
• τα συμπτώματα επιμένουν παρά τη σωστή αγωγή
• ο ασθενής εξαρτάται μόνιμα από φάρμακα
• εμφανίζονται επιπλοκές στον οισοφάγο
• υπάρχει επιδείνωση της ποιότητας ζωής
Εδώ δεν μιλάμε πια για μικρό πρόβλημα ακόμη κι αν η διαφραγματοκήλη είναι μικρή , αλλά για μια κατάσταση που επηρεάζει καθημερινά τον ασθενή και βέβαια την ποιότητα ζωής του.

ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΚΗΛΗ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΠΟΥ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΓΝΟΗΘΟΥΝ

Υπάρχουν κάποια σημάδια που πάντα δίνουμε βασγ, ακόμα και αν η διαφραγματοκήλη χαρακτηρίζεται ως μικρή.
Αυτά περιλαμβάνουν:
• δυσκολία στην κατάποση
• συχνά επεισόδια αναγωγής τη νύχτα
• αναιμία χωρίς άλλη εξήγηση
• χρόνιο πόνο στο θώρακα που δεν σχετίζεται με την καρδιά
Σε τέτοιες περιπτώσεις, ο περαιτέρω έλεγχος είναι απαραίτητος και συχνά οδηγεί στη σκέψη του χειρουργείου.

ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΣΤΟΧΟΣ ΤΟΥ ΧΕΙΡΟΥΡΓΕΙΟΥ ΣΤΗ ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΚΗΛΗ

Το χειρουργείο για τη διαφραγματοκήλη δεν γίνεται για να κλείσουμε απλώς μια τρύπα. Ο στόχος είναι τριπλός:
• επαναφορά του στομάχου στη σωστή θέση
• αποκατάσταση του διαφράγματος
• ενίσχυση του μηχανισμού που αποτρέπει την παλινδρόμηση
Σήμερα, η επέμβαση γίνεται λαπαροσκοπικά, με μικρές τομές και πολύ γρήγορη ανάρρωση.

ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΚΗΛΗ ΚΑΙ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ: ΕΝΑΣ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΣ ΠΟΥ ΑΛΛΑΖΕΙ ΤΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ

Η παχυσαρκία αυξάνει την πίεση στην κοιλιά και επιβαρύνει σημαντικά τη διαφραγματοκήλη. Σε ασθενείς με αυξημένο βάρος, ακόμα και μια πολύ μικρή διαφραγματοκήλη μπορεί να προκαλεί έντονα συμπτώματα.
Σε αυτές τις περιπτώσεις:
• η συντηρητική αγωγή αποτυγχάνει συχνότερα
• τα συμπτώματα επανέρχονται εύκολα
• το χειρουργείο συζητείται νωρίτερα
Η συνολική προσέγγιση εδώ είναι εξατομικευμένη και συχνά συνδυάζεται με στρατηγική αντιμετώπισης του βάρους.

Η σωστή αξιολόγηση, η εμπειρία και η εξατομικευμένη προσέγγιση είναι αυτά που καθορίζουν τη σωστή απόφαση.
Αν υπάρχει αμφιβολία, η συζήτηση και σωστή καθοδήγηση είναι πάντα το καλύτερο πρώτο βήμα.