Θυροειδής

Ο θυρεοειδής αδένας είναι ο μεγαλύτερος αδένας του ανθρώπινου σώματος, βρίσκεται στο πρόσθιο μέρος του τραχήλου, έχει βάρος περίπου 20 γρ. και αποτελείται από δύο λοβούς. Παράγει τρεις ορμόνες: την θυροξίνη (Τ3) και την τριιωδοθυρονίνη (Τ4), οι οποίες ρυθμίζουν την μεταβολή των ιστών και την καλσιτονίνη που ελαττώνει τα επίπεδα του ασβεστίου του αίματος. Η δυσλειτουργία του θυρεοειδούς μπορεί να προκαλέσει υποθυρεοειδισμό ή υπερθυρεοειδισμό, λειτουργικές παθήσεις, οι οποίες δεν αλλάζουν απαραίτητα την μορφολογία του αδένα. Οι παθήσεις αυτές αντιμετωπίζονται αρχικά φαρμακευτικά, προκειμένου να ρυθμιστεί η έκκριση σε φυσιολογικά επίπεδα. Ωστόσο, όταν είναι αδύνατη η θεραπεία με συντηρητικά μέσα, οριστική λύση προσφέρει η αφαίρεση του αδένα. Εκτός από τις λειτουργικές παθήσεις του θυρεοειδούς, υπάρχουν και οι μορφολογικές παθήσεις, οι οποίες συνήθως δεν επηρεάζουν την λειτουργία του. Οφείλονται στην παρουσία ενός ή πολλών όζων (σφαιρικά ογκίδια), οι οποίοι αλλάζουν το σχήμα και το μέγεθος του αδένα. Στις παθήσεις αυτές ανήκουν η οζώδης και η πολυοζώδης βρογχοκήλη. 

Συχνότερα εμφανιζόμενη είναι η πολυοζώδης βρογχοκήλη, η θεραπεία της οποίας σπανίως είναι εφικτή με φαρμακευτική αγωγή. Ειδικότερα, οι βρογχοκήλες που ενοχλούν στην αναπνοή και την κατάποση, όσες υπερπαράγουν ορμόνη και οι κακοήθεις χρήζουν χειρουργικής αντιμετώπισης. Οζώδης βρογχοκήλη χαρακτηρίζεται η παρουσία ενός και μόνο όζου στον αδένα που μπορεί να είναι καλοήθης, κακοήθης ή απλώς μια κύστη. Τέλος, ο καρκίνος του θυρεοειδούς αδένα, αν και σπάνιος, είναι ο συχνότερα εμφανιζόμενος καρκίνος των ενδοκρινών αδένων. Εμφανίζεται στο 1-2% του γενικού πληθυσμού και κυρίως στις γυναίκες. Μορφές του είναι ο θηλώδης, ο θηλακιώδης, ο μυελοειδής και ο αναπλαστικός καρκίνος, ο οποίος αποτελεί και την πιο επιθετική μορφή καρκίνου του θυρεοειδή. 

Οι παθήσεις του θυρεοειδούς αρκετά συχνά απαιτούν την χειρουργική αφαίρεσή του, ειδικά αφού δεν υπάρχουν μέχρι σήμερα έγκυρες διαγνωστικές μέθοδοι που θα μπορούσαν να αποκλείσουν την παρουσία καρκινώματος. Η ολική θυρεοειδεκτομή είναι μια λεπτή επέμβαση, η οποία απαιτεί γνώσεις, εμπειρία, απόλυτη δεξιοτεχνία και προσοχή του χειρουργού ώστε να αποφευχθούν κακώσεις ή βλάβες άλλων οργάνων, όπως ο οισοφάγος, οι καρωτίδες, οι παραθυρεοειδείς αδένες κ.ά. Συστήνεται σε περιπτώσεις μεγάλης βρογχοκήλης που ενοχλεί στην αναπνοή ή την κατάποση και πολυοζώδους βρογχοκήλης, οι οποίες δεν θεραπεύονται φαρμακευτικά, τοξικής βρογχοκήλης λόγω επικινδυνότητας και σε περιπτώσεις όζων που μεγαλώνουν παρά τη θεραπεία ή όταν υπάρχει υποψία κακοήθειας. Η θυρεοειδεκτομή γίνεται μέσω μια εγκάρσιας τομής 3-4 εκατοστών στον τράχηλο, με την χρήση ειδικών συσκευών laser και υπερήχων, ώστε να επιτευχθεί η αναίμακτη αφαίρεση του αδένα. Η επέμβαση ολοκληρώνεται με πλαστική του δέρματος, για το καλύτερο αισθητικό αποτέλεσμα. Οι πιθανές επιπλοκές περιορίζονται σε υπασβεστιαιμία, η οποία αντιμετωπίζεται με παροδική λήψη ασβεστίου, και σε βραχνάδα, η οποία υποχωρεί μετά από λίγες ημέρες, εκτός σπανίων περιπτώσεων. Μετά την επέμβαση ο ασθενής πρέπει να λαμβάνει εφ’ όρου ζωής θυρεοειδική ορμόνη. 

Προεγχειρητικά ελέγχεται η αναπνευστική και καρδιακή λειτουργία του ασθενή και γίνεται αιματολογικός και ορμονικός έλεγχος. Η διακοπή του καπνίσματος είναι μείζονος σημασίας τουλάχιστον 48 ώρες πριν τη επέμβαση. Ο μετεγχειρητικός πόνος και η δυσκαμψία του αυχένα που διαρκεί λίγες ημέρες, αντιμετωπίζεται με απλά αναλγητικά. Επίσης, τις πρώτες ημέρες θα χρειαστεί ο ασθενής να ακολουθήσει μια δίαιτα με μαλακές τροφές, λόγω δυσκολίας στην κατάποση, η οποία υποχωρεί ταχύτατα. Λόγοι επικοινωνίας με τον χειρουργό είναι η παρουσία πόνου, κοκκινίλας και εκκρίματος από την τομή, συμπτώματα που οφείλονται σε μόλυνση του τραύματος. 

Η διάρκεια της επέμβασης είναι περίπου 2 ώρες, η νοσηλεία δεν ξεπερνά την μία ημέρα και ο χειρουργημένος μπορεί να επιστρέψει στις δραστηριότητές του σε διάστημα λίγων ημερών.