Στομάχου

Οι παθήσεις του στομάχου είναι πολλές και όσες σχετίζονται με τη λήψη τροφής αντιμετωπίζονται αρχικά συντηρητικά, με αλλαγή του διαιτολογίου και λήψη φαρμάκων. Σε αρκετές περιπτώσεις όμως η χειρουργική αντιμετώπιση είναι η ενδεδειγμένη λύση, προκειμένου να αντιμετωπιστεί οριστικά η νόσος. Με τη βοήθεια της λαπαροσκοπικής και ρομποτικής χειρουργικής οι επεμβάσεις στο στομάχι έχουν άριστα αποτελέσματα με τη μικρότερη ταλαιπωρία του ασθενή. 

Η συχνότερη νόσος του στομάχου, είναι η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, ένα σημαντικό πρόβλημα υγείας που εάν μείνει αθεράπευτο μπορεί να οδηγήσει ακόμα και σε καρκίνο. Όπως προδίδει ο ορισμός, κατά τη κατάσταση αυτή το περιεχόμενο του στομάχου παλινδρομεί στον οισοφάγο, με κυριότερη αιτία πρόκλησής της τη δυσλειτουργία του κατώτερου οισοφαγικού σφιγκτήρα, ο οποίος είναι ένας μυς μεταξύ οισοφάγου και στομάχου. Ο οισοφαγικός σφιγκτήρας λειτουργεί ως βαλβίδα, έχει δηλαδή ως αποστολή να χαλαρώνει μόνο κατά την κατάποση ώστε να επιτρέπει την είσοδο της τροφής στο στομάχι. Η δυσλειτουργία του οισοφαγικού σφιγκτήρα οφείλεται συνήθως στην ύπαρξη διαφραγματοκοίλης, σε παχυσαρκία και σε διατροφικές συνήθειες. Από τη χρόνια διατάραξη της ισορροπίας του ph του οισοφάγου από το όξινο περιεχόμενο του στομάχου μπορεί να προκληθούν οισοφαγίτιδα, έλκη, καλοήθεις νεοπλασίες και οισοφάγος Barrett που μπορεί να οδηγήσει, αν και σπάνια, σε καρκίνο. Τα συμπτώματα της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης περιλαμβάνουν οπισθοστερνικό καύσο, θωρακικό πόνο, βήχα, ερυγές, αίσθημα βάρους και δυσπεψία. 

Η αρχική αντιμετώπιση της νόσου περιλαμβάνει αλλαγή των διατροφικών συνηθειών και λήψη φαρμάκων. Η θολοπλαστική αποτελεί τη χειρουργική θεραπεία της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης, η οποία γίνεται λαπαροσκοπικά και με την εκτέλεσή της επιτυγχάνεται αποκατάσταση της διαφραγματοκοίλης και δημιουργία νέας βαλβίδας στον κατώτερο οισοφάγο. 

Μια άλλη, συχνά απαντώμενη, νόσος του στομάχου είναι το έλκος δωδεκαδακτύλου, η οποία είναι πάντα καλοήθης. Στο 80% των περιπτώσεων προκαλείται από ένα μικρόβιο, το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού, ενώ για το υπόλοιπο 20% ευθύνονται άλλοι παράγοντες, όπως η λήψη διαφόρων φαρμάκων και το στρες. Τα συμπτώματα της νόσου είναι ο πόνος, η δυσπεψία και ο εμετός, τα οποία υπόκεινται σε περιόδους ύφεσης και έξαρσης. Υπάρχει όμως περίπτωση ένας ασθενής να είναι φορέας του ελικοβακτηριδίου χωρίς να έχει κανένα σύμπτωμα. Η αντιμετώπιση του έλκους του δωδεκαδακτύλου γίνεται φαρμακευτικά, ενώ χειρουργική θεραπεία απαιτείται μόνο στις περιπτώσεις που υπάρχουν επιπλοκές, με τη γαστρορραγία και τη διάτρηση του δωδεκαδακτύλου να είναι οι πιο συχνές απ’ αυτές.

Είναι σημαντικό να επισημανθεί ότι το έλκος δωδεκαδακτύλου δεν πρέπει να συγχέεται με το γαστρικό έλκος, το οποίο δεν είναι πάντα καλόηθες. Εάν μετά τη λήψη βιοψίας αποδειχθεί ότι πρόκειται για καλόηθες έλκος τότε αντιμετωπίζεται συντηρητικά με λήψη φαρμακευτικής αγωγής. Εάν όμως οι βιοψίες δείξουν κακοήθεια ή εάν το έλκος δεν επουλώνεται παρά τα φάρμακα, τότε απαιτείται χειρουργική επέμβαση.

Τα γαστρικά εκκολπώματα, τα ψευδοεκκολπώματα, τα λειομυώματα, λιπώματα και οι πολύποδες είναικαλοήθεις νεοπλασίες που είναι σπάνιοι, αν και στις μέρες εμφανίζονται ολοένα και συχνότερα. Τα αίτια δημιουργίας τους είναι άγνωστα, στην πλειοψηφία τους δεν προκαλούν συμπτώματα και βρίσκονται τυχαία. Ωστόσο, δεν αποκλείεται να προκαλέσουν ναυτία, έμετο, κορεσμό και πόνο εάν εξελκωθούν. Είτε είναι συμπτωματικοί είτε ασυμπτωματικοί οι καλοήθεις όγκοι αντιμετωπίζονται χειρουργικά προκειμένου να αποκλειστεί με την ιστολογική εξέταση η πιθανότητα κακοήθειας, να αποφευχθεί η εξαλλαγή τους σε κακοήθη όγκο και να προστατευθεί ο ασθενής από επαναλαμβανόμενες γαστροσκοπήσεις για την τακτική αξιολόγησή τους. 

Η εκτομή τους γίνεται λαπαροσκοπικά, εφόσον υπάρχει επαρκής εμπειρία του χειρουργού και προγραμματισμένα, προκειμένου να περιοριστούν οι μετεγχειρητικές επιπλοκές. 

Ο καρκίνος του στομάχου αποτελεί τον 6ο σε συχνότητα καρκίνο τους άνδρες και τον 8ο στις γυναίκες. Σύμφωνα με μελέτες η εμφάνισή του παρουσιάζει σταδιακή μείωση από τις αρχές του προηγούμενου αιώνα, που στις προηγμένες χώρες φτάνει και το 73%, αλλά δυστυχώς τα περισσότερα περιστατικά πλέον εντοπίζονται σε κεντρικότερες περιοχές του στομάχου, γεγονός που τους καθιστά πιο επιθετικούς. Τα αίτια αυτής της μετατόπισης από την περιφερειακή περιοχή του στομάχου (το άντρο) σε κεντρικότερες, αν και δεν έχουν εξακριβωθεί, πιστεύεται ότι κρύβονται στην παχυσαρκία, τη γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση και το κάπνισμα. 

Πάνω από το 90% των περιπτώσεων ξεκινούν από τους αδένες του εσωτερικού τοιχώματος στομάχου και γι’ αυτό ονομάζονται αδενοκαρκινώματα. Για την εμφάνισης του καρκίνου του στομάχου ενοχοποιούνται το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού, ο ιός Epstein-Bar, οι αδενωματώδεις πολύποδες του στομάχου, η ατροφική γαστρίτιδα, η κακοήθης αναιμία και οι διατροφικές συνήθειες (υπερβολική κατανάλωση νατρίου, τροφών που περιέχουν συντηρητικά, παστά, τουρσιά, καπνιστά και κρέατα ψημένα στα κάρβουνα). Στα αρχικά του στάδια δεν εμφανίζει έντονα συμπτώματα. Αντιθέτως, σε προχωρημένες καταστάσεις ο ασθενής υποφέρει από πόνους, αιμορραγίες και απώλεια βάρους. Η μόνη αντιμετώπιση του καρκίνου του στομάχου είναι η χειρουργική επέμβαση, που περιλαμβάνει την ολική ή την υφολική γαστρεκτομή ανάλογα με τον εντοπισμό του όγκου, και την αφαίρεση του μείζονος επιπλόου και των λεμφαδένων. Γίνεται λαπαροσκοπικά ή ρομποτικά για τη σταδιοποίηση της νόσου και μπορεί να μετατραπεί διεγχειργητικά σε ανοικτή χειρουργική επέμβαση, εάν κριθεί απαραίτητο. Η επιλογή διενέργειας ανοικτής επέμβασης αφορά μόνο σε περιπτώσεις ασθενών με εκτεταμένες μεταστάσεις.